CADR-waarde luchtreiniger uitgelegd: wat is genoeg?

Door de redactie van Bestereviews.nl

Wat is de CADR-waarde precies?

CADR staat voor Clean Air Delivery Rate: de hoeveelheid schone lucht die een luchtreiniger per uur levert. In Europa wordt de waarde uitgedrukt in kubieke meter per uur, in de Verenigde Staten in cubic feet per minute. Een apparaat met een CADR van 300 kubieke meter per uur produceert in een uur dus 300 kubieke meter gefilterde lucht op de hoogste stand.

De meting komt van AHAM, de Amerikaanse brancheorganisatie voor huishoudelijke apparaten, en verloopt onder vaste omstandigheden: een afgesloten testkamer, een bekende hoeveelheid vervuiling en een meter die telt hoe snel die vervuiling verdwijnt. Omdat elk apparaat op dezelfde manier wordt getest, kun je twee modellen op hun CADR direct naast elkaar leggen. Dat is precies wat de m2-claim op de doos niet biedt.

De term duikt ook op bij ventilatoren en luchtontvochtigers, maar hoort thuis bij luchtreinigers. Bij een ventilator zegt het niets over filtering, en een ontvochtiger wordt op liters per dag beoordeeld, niet op schone lucht.

Waarom de m2-claim op de doos misleidt

Vrijwel elke fabrikant zet een maximale kamergrootte op de verpakking. Dat getal is meestal gebaseerd op een enkele luchtverversing per uur: de lucht in de kamer gaat een keer per uur door het filter. Voor wie alleen kookluchten wil verdrijven is dat misschien acceptabel. Voor wie klachten wil verminderen is het veel te weinig.

Bij hooikoorts of huisstofmijtallergie geldt drie en een half luchtverversingen per uur als minimum, bij astma vijf. Een apparaat dat op de doos 40 vierkante meter belooft, haalt bij drie en een half verversingen nog maar ongeveer 11 vierkante meter, en bij vijf nog maar 8. De m2-claim en de werkelijke geschiktheid liggen dus een factor drie tot vijf uit elkaar. Reken daarom altijd terug via de CADR en niet via de kamergrootte die de fabrikant noemt.

Rook, stof en pollen: drie waarden, een eerlijke

De officiele test meet de CADR apart voor drie soorten deeltjes. Rook staat voor de kleinste deeltjes, grofweg 0,1 tot 1 micrometer. Stof zit daartussen, rond 0,5 tot 3 micrometer. Pollen zijn met 5 tot 11 micrometer de grootste en daarmee het makkelijkst te vangen.

Omdat kleine deeltjes lastiger te filteren zijn, valt de rook-CADR altijd lager uit dan de pollen-CADR van hetzelfde apparaat. Een fabrikant die een enkel getal communiceert zonder te zeggen welke, kiest begrijpelijkerwijs de gunstigste. Zoek daarom op de specificatie naar de rookwaarde. Die is de strengste en tegelijk de meest relevante voor fijnstof, huidschilfers van huisdieren en de kleine fractie van huisstofmijtresten.

De testnorm kent voor elke soort een vast bereik: tot 450 voor rook en pollen, tot 400 voor stof, uitgedrukt in cubic feet per minute. Europese fabrikanten rekenen dat om naar kubieke meter per uur, waardoor je soms twee getallen voor hetzelfde apparaat tegenkomt. Een waarde van 235 cubic feet per minute is ongeveer 400 kubieke meter per uur; deel het Europese getal door 1,7 om terug te rekenen.

Staat er helemaal geen CADR op de specificatie, dan is dat een signaal op zichzelf. Fabrikanten met een sterke waarde zetten die prominent neer; wie het getal weglaat, heeft er meestal een reden voor.

Reken zelf uit hoeveel CADR je nodig hebt

Je hebt drie getallen nodig: het vloeroppervlak, de plafondhoogte en het aantal luchtverversingen dat bij jouw situatie past. De formule is oppervlak in vierkante meter maal plafondhoogte in meter maal het aantal verversingen per uur. De uitkomst is de minimale CADR in kubieke meter per uur.

Voor de verversingen gelden deze richtlijnen: twee tot drie bij algemeen gebruik, drie en een half bij allergie en vijf bij astma. De tabel hieronder rekent dat door voor een plafondhoogte van 2,5 meter, met tweeenhalf als uitgangspunt bij algemeen gebruik.

Benodigde CADR per kamergrootte

Twee kanttekeningen bij de tabel. Ten eerste de plafondhoogte: in vooroorlogse woningen en jaren-dertig-huizen ligt die vaak op 2,8 of 3 meter, wat de benodigde CADR met twaalf tot twintig procent verhoogt. Ten tweede de praktijk: de test gebeurt in een lege kamer, terwijl meubels, open deuren en mensen de effectieve doorvoer met twintig tot veertig procent verlagen. Kies daarom een apparaat dat ruim boven de tabelwaarde zit, niet er precies op.

Voorbeeld: een woonkamer van 30 vierkante meter met een plafond van 2,5 meter en een gezinslid met hooikoorts vraagt volgens de tabel 265 kubieke meter per uur. Tel er de praktijkmarge bij op en je zoekt een model met een rook-CADR van 330 of meer.

Waar moet je op letten?

✔️ Reken via de CADR in kubieke meter per uur, nooit via de m2-claim op de doos

✔️ Zoek de rook-CADR op; dat is de strengste en meest relevante waarde

✔️ Neem je plafondhoogte mee, zeker boven 2,5 meter

✔️ Bij allergie reken je met drie en een half verversingen, bij astma met vijf

✔️ Kies twintig tot veertig procent boven de uitkomst, want een ingerichte kamer is geen testkamer

✔️ Een ontbrekende CADR op de specificatie is een waarschuwing, geen detail

✔️ De CADR geldt op de hoogste stand; op de slaapstand ligt de doorvoer een stuk lager

Zo pak je het slim aan

Werk van kamer naar apparaat en niet andersom. Deze stappen dekken de meeste situaties:

• Stap 1: meet lengte en breedte van de ruimte en vermenigvuldig ze
• Stap 2: meet de plafondhoogte werkelijk na in plaats van 2,5 meter aan te nemen
• Stap 3: kies het aantal verversingen op basis van klachten in huis
• Stap 4: bereken de minimale CADR en zet er twintig tot veertig procent bovenop
• Stap 5: vergelijk modellen op hun rook-CADR, niet op de m2-claim
• Stap 6: bij een open plattegrond tel je keuken, eethoek en zithoek als een ruimte
• Stap 7: kom je boven 500 kubieke meter per uur uit, overweeg dan twee apparaten

Een veelgemaakte rekenfout is het zitgedeelte meten terwijl de keuken open aansluit. Voor luchtreiniging is alles wat zonder deur op elkaar aansluit een ruimte; een woonkamer van 30 met een open keuken van 15 vraagt de CADR van 45 vierkante meter.

De CADR op de slaapstand is een ander getal

De opgegeven CADR geldt op de hoogste ventilatorstand. Dat is de stand die je overdag gebruikt om snel op te schonen, niet de stand waarop een apparaat de nacht doorkomt. In de stille slaapmodus daalt de doorvoer bij de meeste modellen tot een derde of minder van de opgegeven waarde; een apparaat met 400 kubieke meter per uur levert op zijn stilste stand vaak rond 100 tot 130.

Voor een slaapkamer heeft dat gevolgen. Wie de lucht ook tijdens de nacht op de allergienorm wil houden, moet de tabel niet lezen op de maximale CADR maar op wat het apparaat in slaapmodus haalt. Dat is vaak de reden dat een compact model met een indrukwekkend getal op de doos in de praktijk tegenvalt: het getal is wel gehaald, maar nooit op de stand die je werkelijk gebruikt.

Fabrikanten vermelden de doorvoer per stand zelden. Onafhankelijke tests doen dat wel; wie een model overweegt voor nachtgebruik, zoekt daar de waarde op de laagste stand op en vergelijkt die met de tabel.

Wat kost meer CADR?

CADR en prijs hangen samen, maar niet lineair. Grofweg zijn er drie klassen op de Nederlandse markt:

Tot 200 m3/u: compacte modellen voor slaapkamers, werkkamers en kinderkamers tot ongeveer 15 vierkante meter bij allergiegebruik. Instapklasse, meestal zonder sensor.

200 tot 400 m3/u: het middensegment voor woonkamers van 25 tot 45 vierkante meter. Vrijwel altijd met sensor en automatische modus. Voor de meeste Nederlandse huishoudens de juiste klasse.

Boven 400 m3/u: grote leefruimtes en open plattegronden vanaf 50 vierkante meter. Premium prijspunt, groter formaat, hogere filterkosten. Rechtvaardigt zich alleen bij werkelijk groot oppervlak.

Het onderhoud schaalt mee: een groter filter kost meer per set en een apparaat dat meer lucht verwerkt, verzadigt zijn filter sneller. Wie een klasse hoger koopt dan nodig, betaalt dat elk jaar opnieuw in filters.

Andersom geldt hetzelfde: een te lage klasse lijkt goedkoop, maar draait dan permanent op de hoogste stand, met meer geluid en sneller verzadigde filters. De juiste klasse is die waarbij het apparaat op een middenstand de tabelwaarde haalt.

Veelgemaakte fouten met CADR

De meest voorkomende fout is de pollen-CADR aanzien voor de algemene waarde. Die is de gunstigste van de drie en zegt weinig over fijnstof of huidschilfers. Vergelijk apparaten altijd op dezelfde soort waarde, bij voorkeur rook.

Een tweede fout is de CADR vergelijken met de slaapstand in gedachten. De waarde geldt op de hoogste stand; in de stille nachtmodus verwerkt een apparaat vaak minder dan een derde daarvan. Wie de slaapkamer op de laagste stand wil reinigen, kiest dus bewust een hogere CADR dan de tabel voorschrijft.

Een derde valkuil is een hoge CADR als bewijs zien van goede filtering. CADR meet doorvoer maal rendement, maar een grofmazig filter met een sterke ventilator kan een indrukwekkend getal halen zonder de fijnste deeltjes te vangen. Filterklasse en CADR horen samen beoordeeld te worden.

Andere veelvoorkomende missers: de plafondhoogte op 2,5 meter schatten in een oude woning, alleen het zitgedeelte meten bij een open keuken, en een apparaat kopen dat precies op de berekende waarde zit zonder marge voor de praktijk.

Ervaringen

• Eline (34, hooikoorts) kocht een model dat volgens de doos 45 vierkante meter aankon. Bij de allergienorm bleek dat ongeveer 13. Na terugrekenen via de rook-CADR koos ze een klasse hoger en merkte binnen weken verschil.
• Ruud (52, jaren-dertig-woning) rekende met 2,5 meter plafond. Zijn kamers zijn 3 meter hoog, waardoor het apparaat structureel twintig procent te licht was en permanent op de hoogste stand draaide.
• Sanne (29) vergeleek twee modellen op CADR en koos de hoogste. Bleek dat de ene fabrikant de pollenwaarde toonde en de andere de rookwaarde; het lager ogende apparaat was in werkelijkheid het sterkere.
• Familie Jansen (open keuken-woonkamer) mat alleen het zitgedeelte van 28 vierkante meter. Met keuken en eethoek erbij was het 55, en kookluchten bleven hangen tot ze naar een model van 450 kubieke meter per uur overstapten.
• Kees (61, astma) zette een apparaat met een ruim voldoende CADR in de slaapkamer, maar draaide het alleen op de slaapstand. Op die stand haalde het toestel nog geen derde van de opgegeven waarde; een klasse hoger loste het op.

💬 Weet je nu welke CADR je zoekt? Bekijk de actuele toplijst om te zien welke modellen in die klasse vallen.

Ook interessant

Voor de filterklasse die naast de CADR bepaalt wat een apparaat echt vangt, en voor de rekensom toegepast op grote leefruimtes.

• HEPA filter uitgelegd: H13 versus H14
• Luchtreiniger voor woonkamer of grote ruimte

Verder lezen

Een concreet voorbeeld van een model in de klasse van 400 kubieke meter per uur, en de volledige selectie via de toplijst.

• Levoit Core 400S review
• Bekijk de toplijst luchtreinigers