Handmatige houtklover of kloofmachine: wat past bij jou?

Door de redactie van Bestereviews.nl

Handmatig of machine: waar de grens ligt

De meeste vergelijkingen beantwoorden deze vraag in een zin: veel hout is een machine, weinig hout is handmatig. Dat klopt half. De grens loopt langs twee assen tegelijk, en de eerste is niet volume maar diameter.

Pak een blok zoals je het geleverd krijgt en meet de doorsnede. Zit je onder de 25 cm en gaat het om een paar kuub per jaar, dan doe je met handmatig gereedschap prima werk. Zit je boven de 30 cm, dan is handmatig geen optie meer, hoe weinig je ook stookt. Zit je onder de 25 cm maar verwerk je vijf kuub of meer, dan wint een machine op arbeidstijd en niet op kracht.

Er is een derde uitkomst die vaker voorkomt dan de andere twee: allebei. Je bestelt je haardhout gekloofd en gebruikt een handmatige klover alleen voor aanmaakhout. Dat is voor veel huishoudens de goedkoopste combinatie, en de rekensom daarachter staat in onze koopgids over zelf kloven of gekloofd hout kopen.

Waarom diameter de eerste vraag is

De vakhandel in kloofmachines rekent volledig met diameter en drukkracht, en die tabel is overal ongeveer gelijk. Een machine van 4 tot 5 ton is bedoeld voor stammen tot circa 25 cm. Bij 7 ton loopt dat op tot circa 35 cm en bij 8 ton tot circa 40 cm. Boven die maten begint het semiprofessionele werk.

Die tabel is een indicatie en geen garantie. Harde houtsoorten en blokken met noesten of zijtakken vragen meer kracht dan de doorsnede doet vermoeden. Leveranciers adviseren daarom bewust overcapaciteit te kiezen: liever een stap zwaarder dan een machine die de helft van je blokken niet doorkrijgt.

Voor handmatige klovers bestaat zo'n tabel niet, en dat is precies waar de verwarring ontstaat. Wat een handmatige klover aankan hangt af van de binnenmaat van de ring en van de houtsoort. Reken op 20 tot 30 cm bij zacht hout en minder bij hard hout. Let op: de specificatie "maximale houtlengte" op productpagina's is bij dit producttype aantoonbaar onbetrouwbaar, want daar staan waarden van 2 tot 500 door elkaar voor vergelijkbare producten. Meet je eigen blokken en vergelijk met de productfoto.

Hoe de twee typen werken

Een handmatige klover heeft geen bewegende delen. Je zet het blok in een gietijzeren ring of op een wig, boven of onder een vast mes, en je slaat er van boven op met een moker. Je handen blijven buiten de baan van de snijkant, en dat is het hele veiligheidsargument van dit producttype tegenover een bijl.

Een kloofmachine drukt het hout met een hydraulische cilinder tegen een splijtmes. Liggende modellen leg je het blok in en zijn bedoeld voor lichter werk. Staande modellen werken verticaal, beginnen bij ongeveer 6 ton en zijn de meest verkochte uitvoering. Beide typen bedien je met twee handen, wat verplicht is omdat je handen anders bij het mes kunnen komen.

Fabrikanten van handmatige klovers adviseren in hun eigen productteksten werkhandschoenen en gehoorbescherming, want gietijzer op staal geeft een harde knal. Bij machines komt daar oogbescherming bij, omdat er splinters kunnen wegspringen. Wat je bij klussen aan persoonlijke bescherming nodig hebt, staat op Arboportaal.

Waar moet je op letten?

✔ De doorsnede van de blokken zoals je ze geleverd krijgt, gemeten en niet geschat

✔ Het aantal kuub dat je per jaar verwerkt, want dat bepaalt de arbeidstijd

✔ De houtsoort, want eiken en beuken vragen een stap meer dan de tabel aangeeft

✔ Of het hout al op lengte gezaagd is of dat er nog een kettingzaag bij moet

✔ Bij een machine: of je een geschikte aansluiting hebt en welke verlengkabel je nodig hebt

✔ Bij handmatig: de binnenmaat van de ring, en of er een hamer bij zit

✔ Of je het gereedschap kunt opbergen, want een staande machine vraagt een vaste plek

Zo pak je het slim aan

Een paar keuzes voorkomen dat je gereedschap koopt dat niet bij je hout past.

• Meet drie blokken op in plaats van een. De variatie binnen een levering is groter dan mensen denken, en je gereedschap moet de dikste aankunnen.
• Begin handmatig als je twijfelt. Een kloofwig van 28,95 euro is een goedkope test van de vraag of je het werk bevalt, en je houdt hem daarna toch voor aanmaakhout.
• Splits de klus. Haardhout gekloofd bestellen en aanmaakhout zelf maken is voor de meeste huishoudens goedkoper dan een van beide compleet doen.
• Kies bij een machine bewust een stap zwaarder dan de tabel, zeker bij hardhout. Een klover die blijft steken kost meer tijd dan hij bespaart.
• Reken de kabel mee. Een geschikte verlengkabel van 25 meter met een dikte van 3x2,5 mm is geen bijkomstigheid maar een voorwaarde.
• Werk op werkhoogte. Bukken maakt het werk zwaarder en onnauwkeuriger, bij beide typen.

Wat kost het

De twee categorieen liggen ver uit elkaar en dat maakt de keuze financieel scherp.

Handmatige klovers lopen van 28,95 euro voor een losse kloofwig tot 164,95 euro voor de grootste gietijzeren ring. Het middensegment zit tussen de 55 en 80 euro, met modellen als de KanFix op 59,95 euro, de Sunnyhome op 66 euro en de PyroProducts op 74,95 euro. Zit er geen hamer bij, reken dan een moker van rond de 20 euro erbij.

Kloofmachines beginnen rond de 319 euro voor een lichte liggende 230 volt uitvoering. Zwaardere modellen zitten rond de 389 euro, en een 5 tons machine loopt richting de 539 euro. De grotere staande klovers gaan richting de 709 euro en daarboven. Tel daar bezorgkosten bij op, want deze machines wegen tientallen kilo's en worden zelden gratis thuisgebracht.

Het prijsverschil is dus grofweg een factor tien. Dat betekent dat de vraag niet is welke van de twee beter is, maar of jouw hout en jouw volume die factor rechtvaardigen. Wie de kachel als bijverwarming gebruikt en daar de kosten van wil doorrekenen, vindt bij de Consumentenbond vergelijkingen tussen stookvormen.

Veelgemaakte fouten

De eerste fout is kiezen op volume zonder de diameter te meten. Wie tien kuub per jaar verwerkt maar uitsluitend dunne blokken krijgt, heeft geen 8 tons machine nodig. Wie een halve kuub verwerkt van dikke eiken stammen komt met handmatig gereedschap nergens.

De tweede fout is een machine kopen zonder de stroomkant te regelen. Een motor van 3.000 watt aan een dunne haspel van vijftig meter geeft spanningsverlies, en dat merk je pas als de machine hapert of de motor doorbrandt.

De derde fout is denken dat een machine het zaagwerk overneemt. Beide typen verwerken hout dat al op lengte is. Is dat niet zo, dan koop je eerst een kettingzaag en verandert de hele begroting.

De vierde fout is nat hout kloven en meteen stoken. Nat hout splijt makkelijker en dat verleidt tot vroeg kloven, wat prima is, maar het moet daarna wel een tot twee jaar luchtig drogen. Over verantwoord stoken en de invloed van houtrook schrijft Milieu Centraal uitgebreid.

Ervaringen

• Kopers die op tonnage kiezen zonder hun eigen blokken te meten, kopen structureel te zwaar.
• Wie alleen aanmaakhout maakt komt vrijwel nooit terug op de keuze voor handmatig.
• De verlengkabel is de meest genoemde onaangename verrassing bij een eerste machine.
• Bij handmatige klovers is de werkhoogte een vaker genoemd probleem dan de benodigde kracht.

💬 Weet je nu welke kant het opgaat? Vergelijk dan de handmatige modellen op maat en prijs.

Ook interessant

Valt de keuze op handmatig, dan is de Kindling Cracker het model waar de meeste vragen over binnenkomen. Wat je voor 119 euro krijgt en waar hij tekortschiet staat in onze review van de Kindling Cracker houtklover.

Zoek je een complete set waarbij de moker en de schroeven al meegeleverd worden, dan is de PyroProducts het model met de breedste reviewbasis van de categorie. Onze review van de PyroProducts houtklover zet de opening van 24 cm naast de prijs.

Verder lezen

Op onze toplijst met handmatige houtklovers staan tien modellen van instap tot premium, met per model de binnenmaat, de prijs en voor wie hij past.