Metaal graveren met een diode laser: wat lukt wel?

Door de redactie van Bestereviews.nl

Wat een diode laser op metaal doet

De meeste betaalbare lasergraveermachines voor thuis werken met een blauwe diodelaser rond 445 nanometer. Dat licht is uitstekend voor hout, leer, kurk, karton en donker acryl, want die materialen nemen het op en verbranden. Metaal doet het tegenovergestelde: het weerkaatst het grootste deel van de energie.

Het gevolg is dat een blauwe diode kaal metaal niet graveert. Hij kan er hooguit iets op achterlaten, en dan alleen bij roestvrij staal, door verhitting die het oppervlak van kleur doet veranderen. Alles wat dieper moet, vraagt om een andere aanpak.

Waarom dit vooraf uitzoeken loont

Wie dit niet weet, gaat aan de instellingen draaien. Vermogen omhoog, snelheid omlaag, meer passes. Dat helpt niet, want het probleem zit niet in de instelling maar in de golflengte.

Erger is dat je met die aanpak schade kunt oplopen. Bij hoog vermogen op een glimmend oppervlak kaatst een deel van de straal terug richting de laserkop. Er zijn gebruikers die na een sessie op verguld of gepolijst materiaal moesten constateren dat hun machine plots ook op hout veel zwakker presteerde. Bij een open machine geldt bovendien dat een gereflecteerde straal ook je ogen kan raken; wat laserstraling met het oog doet, legt het RIVM uit.

Hoe de drie lasertypes zich verhouden

Een blauwe diodelaser is de goedkoopste en compactste variant en zit in vrijwel elke thuismachine. Een infraroodlaser rond 1064 nanometer werkt op een golflengte die metaal wel opneemt en markeert daardoor kaal rvs, titanium en messing zonder hulpmiddelen. Een fiberlaser doet hetzelfde maar met veel meer vermogen, en begint in de handel rond de vierduizend euro.

Voor thuisgebruik is dat laatste geen realistische optie. De praktische middenweg is een machine met twee lasers: een blauwe diode voor hout en leer, en een kleine infraroodlaser voor metaal. Die combinatie kost rond de driehonderd tot vijfhonderd euro en staat in onze toplijst lasergraveermachines voor thuis op twee plekken.

Welk metaal lukt waarmee

De vuistregel uit deze tabel: alles wat een laagje draagt lukt met de machine die je al hebt. Alles wat kaal en glimmend is, vraagt om een infraroodlaser of om markeerspray.

Waar moet je op letten?

✔ Draagt het werkstuk een coating, lak of anodiseerlaag? Dan lukt het met een blauwe diode zonder hulpmiddel.

✔ Is het kaal rvs? Reken op annealing, dus een verkleuring in plaats van een gravure, en op een lichter resultaat dan je op productfoto's ziet.

✔ Is het oppervlak gepolijst of verguld? Sla het over of gebruik een matte ondergrond; reflectie kan de laserkop beschadigen.

✔ Wil je zwart en scherp op kaal metaal? Dan heb je markeerspray nodig, en die moet volledig droog zijn voor je start.

✔ Heeft je machine een infraroodmodule? Controleer het vermogen: rond 1 tot 2 watt infrarood markeert wel, maar graveert niet diep.

✔ Test altijd eerst op een reststuk van hetzelfde materiaal, niet op het cadeau zelf.

Zo pak je het slim aan

Deze volgorde bespaart de meeste frustratie:

• Begin met gecoat of geanodiseerd materiaal. Gekleurde aluminium tags kosten weinig en geven meteen een net resultaat.
• Ga daarna pas naar kaal rvs, en accepteer dat de markering een kleurverandering is en geen diepte.
• Werk met lage snelheid en meerdere passes bij metaal, in plaats van met maximaal vermogen in een pass.
• Gebruik markeerspray alleen op vlakke, ontvette oppervlakken; vet onder de laag geeft vlekkerige randen.
• Maak je lens schoon na een metaalsessie, want spatten en damp slaan er sneller op neer dan bij hout.
• Bewaar geslaagde instellingen per materiaal in je software; de LightBurn documentatie legt uit hoe je een eigen bibliotheek opbouwt.

Wat kost metaal markeren

Markeerspray is de grootste terugkerende post. Een bus van het bekendste merk kost rond de tachtig euro, wat veel hobbyisten te gortig vinden voor een paar tags. Goedkopere alternatieven van andere merken liggen tussen de dertig en zestig euro.

Blanco werkstukken zijn juist goedkoop. Een setje van dertig rvs of aluminium tags kost rond de dertig euro, dus ongeveer een euro per stuk. Gecoate flessen en gelakte plaatjes zitten in dezelfde orde.

De grote sprong is de machine. Een machine met alleen een blauwe diode kost rond de honderdtien tot vierhonderd euro. Wil je er een infraroodlaser bij, dan begint dat rond de tweehonderd euro voor een compacte dual en loopt het op richting vijfhonderd voor een gesloten model. Een echte fiberlaser voor metaal begint pas rond de vierduizend euro en is voor thuisgebruik zelden te verantwoorden.

Veelgemaakte fouten

De eerste is het vermogen opschroeven tot er iets gebeurt. Dat kost je lens of laserkop en levert alsnog geen gravure op, want de golflengte blijft verkeerd.

De tweede is aannemen dat markeerspray een gravure geeft. Dat is niet zo: de spray smelt tot een laagje dat zich aan het metaal hecht. Het resultaat is een opgebrachte markering, geen uitsparing in het materiaal. Dat is duurzaam maar niet voelbaar.

De derde is spiegelend materiaal onderschatten. Een horlogeglas, een verguld plaatje of een gepolijste ring kan een deel van de straal teruggooien. Bij een gesloten machine is dat vooral een risico voor de techniek, bij een open frame ook voor de mensen in de ruimte.

De vierde is de laag vergeten die er al op zit. Sommige zogenaamd kale tags hebben een dunne beschermlaag die eerst wegbrandt; wat je dan ziet is niet de gravure maar het verdwijnen van die laag.

Ervaringen

Wat melden gebruikers op fora over metaal met een diodelaser?

• Kaal roestvrij staal geeft een verkleuring die zichtbaar lichter is dan men op productfoto's had verwacht.
• Meerdere gebruikers melden dat hun machine na een sessie op gepolijst of verguld materiaal zwakker ging presteren, ook op hout.
• De dure merkspray werkt, maar de prijs is voor hobbyisten de voornaamste reden om naar alternatieven te zoeken.
• Over goedkope alternatieven zoals stift of moly-spray lopen de meningen uiteen; sommigen krijgen bruikbaar resultaat, anderen niets.
• Wie overstapte naar een machine met infraroodlaser noemt dat vrijwel altijd het moment waarop metaal echt begon te werken.

💬 Twijfel je of jouw machine metaal aankan? Kijk eerst of er een infraroodmodule in zit voor je spray koopt.

Ook interessant

De twee machines uit onze selectie met een infraroodlaser aan boord bespreken we apart; de gesloten variant lees je in de review van de Sculpfun iCube Ultra. Werk je met een open frame, lees dan ook de gids over veilig lasergraveren thuis, want reflectie op metaal is precies waar de veiligheidsbril voor is.

Verder lezen

Twijfel je nog over welke machine bij je past, begin dan bij de koopgids over een lasergraveermachine voor thuis kopen. Onze nummer 1 met camera en afzuiging staat beschreven in de review van de Creality Falcon A1. Ervaringen van andere Nederlandse hobbyisten met lasergraveerders vind je doorlopend op Tweakers. Alle acht vergeleken machines, met per model of er een infraroodlaser in zit, staan in de toplijst lasergraveermachines voor thuis.