Kan je microneedling thuis doen? Dit moet je weten

Door de redactie van Bestereviews.nl

Kan je microneedling thuis doen?

Ja, je kunt thuis een microneedling pen kopen en gebruiken. Er is in Nederland geen verbod op de verkoop van deze apparaten aan consumenten, en de aanbieders op bol en Amazon.nl leveren ze zonder voorwaarden. Dat is meteen het punt waar het wringt: dat iets vrij verkrijgbaar is, betekent niet dat het zonder risico is.

Het RIVM rekent microneedling tot de risicovolle handelingen, omdat de huidbarriere wordt doorbroken. De Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten wijst er daarnaast op dat consumenten met een paar klikken een apparaat met lange naalden kunnen bestellen, terwijl de omstandigheden thuis niet steriel zijn. Wie de vraag stelt of het mag, krijgt dus ja als antwoord. Wie vraagt of het verstandig is, krijgt van de beroepsgroep nee.

Wat doet een microneedling pen precies?

Een microneedling pen is een elektrisch apparaat met een uitwisselbare cartridge waarin korte naaldjes zitten, meestal twaalf, zestien, vierentwintig of zesendertig stuks. Een motortje beweegt die cartridge snel op en neer, terwijl jij de pen over de huid beweegt. Op de pen zit een draairing waarmee je de lengte instelt en een knop of schermpje voor het tempo.

Het principe is hetzelfde als bij een salonapparaat, alleen zijn consumentenpennen kleiner, goedkoper en bedoeld voor oppervlakkig gebruik. Wat een fabrikant daarover in de productomschrijving belooft, loopt uiteen van fijne lijntjes tot haargroei. Die beloftes nemen wij niet over: ze zijn zelden onderbouwd met onderzoek dat op deze apparaten en op thuisgebruik slaat.

Technisch verschillen de apparaten onderling minder dan de prijzen suggereren. Een groot deel komt uit dezelfde fabrieken, draait op een vergelijkbaar motortje en gebruikt cartridges die op elkaar lijken. De verschillen zitten in de afwerking, het aantal standen, de accu en de vraag of er een schermpje op zit dat laat zien in welke stand je werkt. Tussen de goedkoopste en de duurste pen in het Nederlandse aanbod zit een factor vier, terwijl de basisfuncties vrijwel gelijk zijn.

Wat vrijwel elk model gemeen heeft, is dat de cartridge het enige onderdeel is dat de huid raakt en dat die cartridge na gebruik weg moet. Het apparaat zelf is in feite een handvat met een motor. Dat verklaart waarom de aanschafprijs maar een deel van de kosten is.

Het verschil tussen thuis en een behandeling in een praktijk

In een praktijk werkt een opgeleide behandelaar met steriele cartridges, een gedesinfecteerde werkplek en een intakegesprek waarin wordt vastgesteld of je huid geschikt is. Die behandelaar weet ook wanneer er juist niet behandeld moet worden, bijvoorbeeld bij bepaalde huidaandoeningen of bij medicijngebruik dat de huid gevoelig maakt.

Thuis vallen die stappen weg. Je beoordeelt zelf of je huid geschikt is, je werkt in een badkamer in plaats van een behandelruimte, en je hebt geen opleiding om in te schatten wanneer je moet stoppen. Daar komt bij dat de apparaten die thuis worden verkocht standen hebben die ver boven het oppervlakkige bereik uitkomen.

Ook het nazorgtraject verschilt. Een praktijk vertelt wat je daarna wel en niet moet doen, houdt in de gaten hoe de huid reageert en kan bijsturen als iets anders loopt dan verwacht. Thuis ben je daarvoor aangewezen op de handleiding van de fabrikant en op wat je online leest, en die twee spreken elkaar geregeld tegen.

Een derde verschil is de prijs, en dat is precies waarom de vraag zo vaak gesteld wordt. Een reeks behandelingen in een praktijk kost een veelvoud van een apparaat van zeventig of tachtig euro. Dat prijsverschil is reeel, maar het is geen argument over veiligheid: je koopt met dat apparaat de behandelaar en de behandelruimte niet mee.

Wat instanties en beroepsgroepen erover zeggen

De waarschuwingen komen uit meerdere hoeken en lopen inhoudelijk gelijk. Het RIVM plaatst microneedling in de categorie handelingen waarbij de huid wordt doorboord, met de daarbij horende infectierisico's. Huidtherapeuten benadrukken dat thuisgebruik in niet-steriele omstandigheden gebeurt. Voor algemene voorlichting over huidklachten en wanneer je contact opneemt met een arts kun je terecht bij Thuisarts; voor dermatologische achtergrond bij de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie.

Wij zijn geen medische bron en geven dat advies dus niet zelf. Wat wij wel kunnen doen, is de apparaten vergelijken en helder maken waar de grens ligt tussen een consumentenproduct en een behandeling.

De risico's die worden genoemd

De complicaties die in voorlichting over microneedling terugkomen, hebben vrijwel allemaal met hygiene en met de diepte te maken. Kort samengevat gaat het om infectie door niet-steriel materiaal, beschadiging van de huid wanneer met te lange naalden wordt gewerkt, en langdurige verkleuring van de huid. Bij mensen met een donkere huidskleur wordt vaker gewaarschuwd voor verkleuring.

Een tweede risico is minder zichtbaar: het middel dat je erbij gebruikt. Producten die op een intacte huid geen kwaad kunnen, gedragen zich anders zodra de huidbarriere is doorbroken. Welke producten wel of niet geschikt zijn, is geen vraag die wij kunnen beantwoorden.

Een derde punt is het apparaat zelf. Bij namaakexemplaren is niet te controleren of de cartridges steriel verpakt zijn, of de naalden de opgegeven lengte hebben en of de motor doet wat het schermpje aangeeft. Dat maakt de vraag naar echtheid niet alleen een kwestie van waar voor je geld, maar ook van veiligheid.

Tot slot speelt de frequentie een rol. Vaker is in deze categorie niet beter, en juist bij thuisgebruik is de verleiding groot om sneller door te gaan dan de fabrikant aangeeft. Wat een verantwoord interval is, verschilt per apparaat en per persoon, en die vraag hoort thuis bij een professional.

Waar je op let als je toch een apparaat aanschaft

Besluit je na het bovenstaande toch tot aanschaf, dan zijn dit de punten die het apparaat zelf betreffen en die wij wel kunnen beoordelen.

• Cartridges: hoeveel zitten er in de doos, welk type past op jouw model en zijn ze los bij te bestellen. Dit is de terugkerende kostenpost.
• Accu en gebruiksduur: draadloos werkt prettiger, maar alleen als de accu een hele sessie meegaat. Sommige modellen leveren twee accu's mee.
• Instelbaarheid: de meeste pennen hebben een draairing met schaalverdeling en zes tot acht snelheidsstanden. Welke stand voor jou passend is, staat in de handleiding van de fabrikant.
• Verkoper en echtheid: van het bekendste merk circuleren namaakexemplaren. Kijk wie de verkoper is, of de verpakking een verificatiecode draagt en of de garantie in Nederland wordt afgehandeld.
• Handleiding in het Nederlands of Engels: bij goedkope import ontbreekt die soms, of verwijst de verkoper naar een pdf die je per bericht moet opvragen.

Hygiene en cartridges

Cartridges zijn wegwerpartikelen. Ze worden per stuk steriel verpakt en zijn bedoeld voor eenmalig gebruik. Dat maakt ze tot de belangrijkste kostenpost op de lange termijn en tot het punt waarop thuisgebruik het snelst misgaat, want hergebruik is precies waar de waarschuwingen over infectie over gaan.

Let bij het bijbestellen op de serie. Cartridges van verschillende modellen zien er hetzelfde uit, maar sluiten niet altijd goed aan op de pen. Koop je los bij, controleer dan of de verkoper het model expliciet noemt.

Reken bij de aanschaf ook door wat de cartridges per stuk kosten. Een set met tien of twaalf stuks in de doos lijkt duurder, maar scheelt op termijn als je het apparaat blijft gebruiken. Bij modellen waar maar twee cartridges bij zitten, is de eerste bijbestelling meestal snel nodig.

Naast de cartridge zelf speelt de rest van het gebruik mee: schone handen, een schone werkplek en materialen die niet met andere mensen worden gedeeld. Een apparaat delen met een huisgenoot is om dezelfde reden af te raden als het hergebruiken van een cartridge.

Dermaroller, dermastamp of pen

Naast de pen bestaan de dermaroller, een rolletje met naalden, en de dermastamp, waarbij je de kop recht op de huid plaatst. Een pen werkt gemotoriseerd en recht op de huid, een roller sleept over het oppervlak. Dat verschil in beweging is de reden dat rollers in voorlichting vaker als het minst gecontroleerde alternatief worden genoemd.

Sommige apparaten combineren de functies, zoals de modellen die een stamp-opzet meeleveren. Dat maakt ze veelzijdiger, maar verandert niets aan de vragen over hygiene en diepte.

Er bestaat daarnaast een variant met een reservoir, waarbij tijdens het bewegen een vloeistof wordt afgegeven. Die modellen zitten in een hogere prijsklasse en worden vooral in salons gebruikt. Voor thuis is het aanbod klein en de prijs een veelvoud van een gewone pen.

Wanneer je beter naar een professional gaat

Heb je een huidaandoening, gebruik je medicatie die de huid gevoelig maakt, ben je zwanger of twijfel je of je huid geschikt is, leg de vraag dan voor aan je huisarts of aan een huidtherapeut voordat je iets aanschaft. Ook als je na gebruik klachten houdt die niet binnen een paar dagen verdwijnen, is dat een reden om contact op te nemen met een arts in plaats van door te gaan.

Een huidtherapeut is een paramedisch opgeleide behandelaar die onder meer kijkt naar het huidtype, naar medicijngebruik en naar eerdere behandelingen. In een intake komt vaak naar voren dat een andere aanpak logischer is dan de handeling waar iemand mee binnenkomt. Dat is informatie die je thuis met een apparaat en een handleiding niet krijgt.

Zoek je een behandelaar, kijk dan of die is aangesloten bij een beroepsvereniging en vraag vooraf naar de werkwijze en de nazorg. Ook de vraag wat er gebeurt als iets anders loopt dan verwacht, is redelijk om te stellen voordat je een traject begint.

Welke microneedling pennen zijn er in Nederland te koop?

Het aanbod in Nederland wordt gedomineerd door een enkel merk, met daarnaast een handvol fabrikanten die technisch vergelijkbare apparaten leveren voor minder geld. In onze toplijst met microneedling pennen voor thuis vergelijken we zeven modellen op accu, cartridges, snelheidsstanden, prijs en leverbaarheid, zonder uitspraken over resultaten.

Van het model dat we als eerste keuze aanwijzen, hebben we een aparte review van de Dr. Pen M8S geschreven, waarin we dieper ingaan op de bouw, de bediening en het cartridgesysteem. Wie tussen de twee bekendste modellen van dat merk twijfelt, vindt de verschillen in onze gids Dr. Pen M8 of M8S.