Verwarmde lunchbox of magnetron: wat kies je?

Door Ramon van Berkom

Het korte antwoord

Staat er op je werk een magnetron die je zonder wachten kunt gebruiken en die er netjes uitziet? Dan heb je een verwarmde lunchbox niet nodig. Hij is trager, hij kost geld en hij doet iets wat je al gratis kunt. Dat is het eerlijke antwoord en het scheelt je een aankoop.

De vraag wordt pas interessant wanneer een van die voorwaarden ontbreekt. Geen magnetron, een wachtrij, of een apparaat waar je je eigen eten liever niet in zet. Dan lost de lunchbox een probleem op dat je nu waarschijnlijk oplost met een boterham, een tankstationbroodje of de kantine.

Wat de magnetron aantoonbaar beter doet

Snelheid is geen discussie. Een magnetron doet twee tot drie minuten over een portie, een verwarmde lunchbox twintig tot veertig. Dat verschil is structureel en niet op te lossen met een duurder model, want de techniek is anders: microgolven verhitten het vocht in het eten zelf, terwijl een lunchbox de warmte via de bodem geleidt.

De magnetron kan ook meer aan. Soep, vloeibare sauzen en grote porties gaan er zonder problemen in. Bij een lunchbox is soep juist een risico, want een box die in een tas of naast de bijrijdersstoel ligt moet dicht blijven en niet elk model is daar even goed in.

En de magnetron kost je niets extra. Hij staat er al, hij verbruikt stroom van de zaak en je hoeft niets mee te dragen. Een verwarmde lunchbox kost tussen de dertig en honderdvijftig euro en weegt gevuld al snel meer dan een kilo.

Wat de verwarmde lunchbox beter doet

Het grootste voordeel is beschikbaarheid. Een lunchbox werkt op elke plek met een stopcontact, en de modellen met een autostekker of een accu werken zelfs daar waar helemaal geen stroom is. Voor een vrachtwagenchauffeur, een monteur in de buitendienst of iemand op een bouwplaats is dat geen comfortpunt maar het hele verschil tussen warm en koud eten. Welke voeding je nodig hebt staat in de gids over 220V, 12V en accu.

Het tweede voordeel is timing, en dat wordt onderschat. Je zet de box aan voordat je pauze begint, of je stelt via een app een tijdstip in. Als jij stopt met werken is het eten klaar. Bij een magnetron begint je pauze juist met wachten, eerst op de collega voor je en dan op het apparaat. In een pauze van een halfuur telt dat.

Het derde voordeel is de kwaliteit van het resultaat. Een magnetron verhit ongelijkmatig: kokend aan de randen, koud in het midden, tenzij je halverwege roert. Een lunchbox brengt de hele portie langzaam op dezelfde temperatuur. Rijst, pasta, stamppot en stoofschotels worden daar merkbaar beter van. Krokante gerechten juist niet, want in een gesloten box kan de damp nergens heen.

Het verschil dat zelden wordt genoemd: waarin je opwarmt

Bij een magnetron gaat het eten meestal in het bakje waarin het is meegenomen, en dat is vaak plastic. Bij een verwarmde lunchbox is de binnenbak bij vrijwel alle modellen van roestvrij staal. Dat verschil krijgt de laatste tijd veel aandacht, en het is goed om te weten wat er wel en niet is aangetoond.

Over de magnetronstraling zelf is het beeld helder: die maakt eten niet schadelijk en laat geen stoffen vrijkomen. Het punt zit in het plastic. Wordt kunststof verhit, dan kunnen er microdeeltjes en additieven zoals weekmakers naar het eten migreren, en dat gaat sneller naarmate een bakje vaker is gebruikt of niet voor de magnetron bedoeld was.

Tegelijk is de nuance belangrijk. Volgens het Voedingscentrum is er tot nu toe geen bewijs dat de hoeveelheden die daarbij vrijkomen gezondheidsschade veroorzaken, en het RIVM noemt blootstelling bij normaal gebruik van plastic veilig. Er wordt nog onderzoek naar gedaan. Wie het zekere voor het onzekere wil nemen, krijgt het advies om over te scheppen in glas of keramiek.

De eerlijke conclusie: roestvrij staal in plaats van plastic is een reeel verschil, maar het is geen bewezen gezondheidsvoordeel en het is geen goede reden om op zichzelf een lunchbox te kopen. Een glazen bakje van een paar euro lost hetzelfde punt op in de magnetron. Zie het als een prettige bijkomstigheid van een aankoop die je om een andere reden doet.

De derde optie: een thermoscontainer

Voordat je iets koopt is er nog een tussenweg. Een goede thermoscontainer houdt eten dat je thuis heet inschept vijf tot zes uur op temperatuur, zonder stroom, zonder kabel en zonder wachttijd. Hij kost minder dan het goedkoopste verwarmde model en past in elke tas.

De beperking is fundamenteel: hij warmt niets op. Wat er lauw in gaat komt er lauw uit, en na een lange ochtend loopt de temperatuur zichtbaar terug. Wie zijn eten de avond ervoor klaarmaakt en in de koelkast zet, heeft er dus niets aan. Wie 's ochtends kookt of restjes direct heet inschept, heeft mogelijk helemaal geen elektrisch apparaat nodig.

Kosten naast elkaar

De magnetron op je werk kost je nul euro. Een verwarmde lunchbox begint rond de dertig euro voor een compleet instapmodel en loopt op tot ongeveer honderdvijftig euro voor een model met accu en app. Een thermoscontainer zit daar met twintig tot veertig euro tussenin.

Zet daar tegenover wat de aankoop vervangt. Wie nu drie keer per week een broodje bij het tankstation of in de kantine haalt, is per keer al snel een paar euro kwijt. Op die rekening is een instapmodel binnen enkele weken terugverdiend en een premiummodel binnen een paar maanden. Wie thuis toch al boterhammen smeert en daar tevreden mee is, verdient niets terug en koopt puur comfort.

Welke past bij jouw situatie

• Magnetron beschikbaar en geen wachtrij: houd de magnetron. Een lunchbox voegt niets toe.
• Magnetron beschikbaar maar altijd bezet: lunchbox, om de timing en niet om de snelheid.
• Geen magnetron op de werkplek: lunchbox met stopcontact. Dit is de kernsituatie.
• Werkplek zonder stroom, zoals een cabine of bouwplaats: lunchbox met autostekker of accu.
• Je kookt 's ochtends of schept restjes heet in: thermoscontainer, goedkoper en geen kabel.
• Je eet vooral soep en vloeibare gerechten: magnetron of thermoscontainer, geen lunchbox.

Veelgestelde vragen

Is een verwarmde lunchbox sneller dan een magnetron?

Nee, en dat wordt hij ook niet met een duurder model. Een magnetron doet twee tot drie minuten over een portie, een verwarmde lunchbox twintig tot veertig. Het verschil zit in de techniek: microgolven verhitten het vocht in het eten zelf, terwijl een lunchbox de warmte via de bodem naar binnen geleidt. Wie snelheid zoekt komt bij dit product verkeerd uit. Het voordeel zit in de plek en het moment: je zet hem aan voordat je pauze begint, zodat het wachten in je werktijd valt en niet in je pauze.

Is opwarmen in de magnetron ongezond?

De straling zelf niet. Microgolven laten geen schadelijke stoffen vrijkomen en maken eten niet radioactief; opwarmen in de magnetron is wat dat betreft net zo veilig als opwarmen in een pan. Het aandachtspunt is het bakje. Verhit kunststof kan microdeeltjes en additieven afgeven, zeker bij bakjes die niet voor de magnetron bedoeld zijn of die al vaak gebruikt zijn. Er is nog geen bewijs dat die hoeveelheden schade veroorzaken. Wil je het vermijden, schep dan over in glas of keramiek.

Kan ik soep meenemen in een verwarmde lunchbox?

Dat kan bij modellen met een echt lekvrije binnenschaal en een klemsluiting, maar het is niet waar dit product voor is gemaakt. Verschillende fabrikanten raden vloeibare gerechten expliciet af omdat de kans op lekken tijdens transport te groot is. Voor soep en dunne sauzen is een thermoscontainer de logischere keuze: die is er juist voor ontworpen en houdt vloeistof uren op temperatuur. Stevige gerechten zoals rijst, pasta, stamppot en stoofschotels zijn wel precies waar een verwarmde lunchbox in uitblinkt.

Verdien ik zo'n lunchbox terug?

Dat hangt af van wat hij vervangt. Koop je nu een paar keer per week een broodje bij een tankstation of in de kantine, dan is een instapmodel binnen enkele weken terugverdiend en een premiummodel binnen een paar maanden. Smeer je thuis toch al boterhammen en ben je daar tevreden mee, dan verdien je niets terug en koop je comfort. Die rekensom is per persoon anders, dus maak hem eerst voordat je naar modellen kijkt.

Wat is het verschil met een thermoscontainer?

Een thermoscontainer houdt warm, een verwarmde lunchbox maakt warm. Dat is het hele verschil en het bepaalt welke bij je past. Schep je thuis heet eten in en eet je binnen vijf tot zes uur, dan volstaat een thermoscontainer en heb je geen stroom, kabel of wachttijd nodig. Maak je je eten de avond ervoor klaar en gaat het in de koelkast, dan komt het koud uit de tas en heb je een apparaat nodig dat daadwerkelijk verwarmt.

Verder lezen

Weet je dat een verwarmde lunchbox bij jouw situatie past, dan staan tien modellen naast elkaar in de toplijst verwarmde lunchboxen. Voor een uitgebreide beoordeling van het best beoordeelde model uit die lijst is er de review van de Faitron Heatsbox Style Plus.