Vocht in huis door een verwarmd droogrek: zo voorkom je het

Door de redactie van Bestereviews.nl

Hoeveel vocht brengt een wasbeurt in huis

Twee tot drie liter per machine. Dat klinkt weinig, maar een huishouden produceert per dag in totaal 10 tot 15 liter waterdamp door ademen, koken, douchen en wassen. Een enkele droogbeurt is daarmee al snel een vijfde van je dagelijkse vochtproductie, en bij een verwarmd rek komt die vijfde niet verspreid over een dag binnen maar in een paar uur.

Dat tempo is de kern van het verhaal. Lucht kan maar een beperkte hoeveelheid waterdamp bevatten, en hoe kouder de lucht, hoe minder. Komt er in korte tijd veel vocht bij, dan raakt de lucht verzadigd en slaat het overschot neer op het koudste oppervlak in de buurt. Het RIVM beschrijft in zijn vragen en antwoorden over vocht en schimmel hoe dat proces verloopt en waarom het in slecht geventileerde woningen tot schade leidt.

Vocht en luchtvochtigheid in cijfers

De temperatuurwaarden komen van de GGD en gelden voor woningen in het stookseizoen. Een hygrometer van rond de tien euro laat je zien waar je staat; zonder dat getal is elke maatregel een gok.

Welke ruimte wel en welke niet

De plek bepaalt meer dan het rek. Drie ruimtes werken, twee werken niet.

• Bijkeuken of washok: ideaal. Klein, vaak met mechanische afzuiging, en je sluit de deur zodat het vocht de rest van het huis niet in trekt.
• Badkamer: goed, mits de afzuiging aanstaat tijdens het drogen. De ruimte is al op vocht ingericht.
• Zolder of overloop met raam: bruikbaar als je het raam op een kier zet en de ruimte niet onverwarmd is.
• Woonkamer: af te raden. Het vocht verspreidt zich over het grootste oppervlak van je huis en slaat neer op elk raam.
• Slaapkamer: vermijden. Daar komt het vocht van een slapend lichaam bovenop dat van de was, de lucht staat het stilst en de buitenmuren zijn het koudst.

Een compact rek zoals de FurnStar K120 past precies in een bijkeuken en staat daar op de juiste plek; een breed vleugelrek belandt vaker in de woonkamer omdat het nergens anders past, en dat is waar de problemen beginnen.

Waar moet je op letten?

checkmark Luchtvochtigheid: koop een hygrometer en houd 40 tot 60 procent aan.

checkmark Ruimte: klein, af te sluiten en te ventileren wint het altijd van groot en open.

checkmark Ventilatie: raam op een kier of afzuiging aan tijdens het drogen, niet erna.

checkmark Afdekhoes: houdt de warmte vast en voorkomt dat de vochtige lucht meteen de kamer in trekt.

checkmark Buitenmuren: zet het rek niet tegen een koude buitenmuur, daar slaat het vocht het eerst neer.

checkmark Signalen: condens op de binnenkant van het raam en een muffe geur in kasten zijn de eerste waarschuwingen.

Zo pak je het slim aan

Vijf ingrepen, op volgorde van effect.

• Centrifugeer op minimaal 1200 toeren. Elk restje water dat in de trommel achterblijft hoeft niet in je lucht.
• Ventileer tijdens het drogen, niet alleen erna. Koude buitenlucht warmt binnen op en kan dan meer vocht opnemen; dat is precies het mechanisme dat je nodig hebt.
• Zet het rek in een kleine ruimte en sluit de deur. Zo blijft het vocht waar je het kunt afvoeren.
• Droog overdag of vroeg op de avond, zodat de ruimte voor de nacht weer droog is en de temperatuur niet zakt terwijl de lucht nog vol zit.
• Combineer met een ontvochtiger in een vochtgevoelig huis. Die haalt de twee liter uit de lucht voordat ze op je muren terechtkomen.

De afdekhoes verdient hier een aparte vermelding. Hij verkort niet alleen de droogtijd, wat je terugvindt in onze gids over de droogtijd van een elektrisch droogrek, maar houdt de vochtige warme lucht ook een tijd binnen het rek in plaats van hem direct de kamer in te sturen. Bij het Neo verwarmd droogrek zit die hoes standaard in de doos.

Drogen met een hoes: wat verandert er aan het vocht

De hoes verandert niets aan de totale hoeveelheid water die vrijkomt, maar wel aan het verloop. Zonder hoes stijgt de warme, vochtige lucht direct langs de stangen omhoog en verspreidt hij zich door de kamer. Met hoes blijft die lucht een tijd rond het wasgoed hangen, raakt hij daar verzadigd en komt het vocht geleidelijker vrij via de opening aan de boven- of onderkant.

In de praktijk betekent dat twee dingen. De droogtijd wordt korter omdat de warmte bij de was blijft, en de vochtpiek in de kamer wordt lager omdat het vocht langzamer en meer gespreid vrijkomt. Beide effecten zijn gunstig, maar het tweede wordt vaak overschat: de twee liter komt er hoe dan ook uit, alleen over een iets langere periode. Ventileren blijft nodig.

Let bij een hoes op condens aan de binnenkant. Blijft de hoes na het drogen nat aanvoelen, hang hem dan apart op om te drogen. Een vochtige hoes die opgevouwen in een kast verdwijnt, is zelf een bron van muffe geur.

Wanneer loont een luchtontvochtiger

Een ontvochtiger kost 100 tot 150 euro en trekt 200 tot 400 watt. Dat is een serieuze extra verbruiker naast een rek van 230 watt, dus hij is geen standaardadvies.

Hij loont in drie situaties: een slecht geisoleerd huis waar je nu al condens op de ramen hebt, een woning zonder ruimte die je kunt afsluiten en ventileren, en een huishouden dat dagelijks binnen droogt in de winter. In die gevallen doet hij twee dingen tegelijk: hij houdt de luchtvochtigheid onder de 60 procent en hij versnelt het drogen, omdat drogere lucht sneller vocht opneemt. Gebruikers op forums melden consequent dat de combinatie rek plus ontvochtiger beter werkt dan het rek alleen.

Reken wel door wat het betekent voor de kosten. Een rek van 230 watt plus een ontvochtiger van 300 watt zit samen op het niveau van een zuinige wasdroger. De afweging daartussen staat in onze vergelijking tussen een verwarmd rek of een wasdroger; wie zo ver gaat, kan ook de droger overwegen.

Wat vocht met je gezondheid doet

Schimmel is geen cosmetisch probleem. Schimmelsporen en huisstofmijt gedijen boven de 60 procent luchtvochtigheid en zijn een bekende prikkel voor luchtwegklachten, vooral bij mensen met astma of een gevoelige luchtweg. Thuisarts geeft een overzicht van de klachten die een vochtig huis kan verergeren en wanneer je ermee naar de huisarts gaat.

De eerste tekenen zijn zelden dramatisch: een raam dat elke ochtend beslagen is, een muffe geur in een kast tegen de buitenmuur, zwarte stipjes op een kitrand. Wie die signalen ziet, moet eerst de vochtbron aanpakken en pas daarna de schimmel verwijderen. Anders komt hij terug. Milieu Centraal legt uit hoe ventileren en vocht in huis samenhangen, en Wikipedia wat relatieve luchtvochtigheid precies betekent.

Veelgemaakte fouten

Vier fouten die het vochtprobleem veroorzaken dat mensen vervolgens aan het rek toeschrijven.

• Het rek in de slaapkamer zetten omdat daar ruimte is. Dat is de slechtste plek van het huis.
• Het raam dichthouden omdat het buiten koud is. Koude lucht is juist droge lucht; eenmaal binnen opgewarmd neemt hij vocht op.
• Pas na het drogen luchten. Dan zit het vocht al in de muren en op de ramen.
• De ventilatieroosters dichtzetten in de winter om te besparen. Dat spaart gas en kost je een vochtig huis.

Een vijfde fout is subtieler: denken dat het verwarmde rek de lucht droogt omdat het warm aanvoelt. Warme lucht kan meer vocht bevatten, maar het rek voegt alleen vocht toe en haalt er niets uit. Het enige wat vocht daadwerkelijk afvoert is ventilatie of een ontvochtiger.

En nog een die veel mensen over het hoofd zien: het rek na het drogen laten staan met de klamme was erop omdat de bovenkant droog voelt. De onderste rand van lange kleding blijft dan uren nadampen in een ruimte die je al niet meer ventileert. Controleer de onderkant en de naden, en haal de was er pas af als die ook droog zijn.

Ervaringen

Uit forumdiscussies over verwarmde rekken, vooral in Britse huishoudens waar binnen drogen de norm is, komen deze punten terug.

• Het rek maakt de lucht merkbaar vochtiger; wie geen ventilatie regelt, krijgt condens op de ramen.
• De combinatie van rek en ontvochtiger wordt vaker genoemd dan het rek alleen.
• Een oude laken over het rek werkt als geimproviseerde hoes en houdt de warmte bij de was.
• Kleding die de stangen niet raakt droogt slecht en blijft klam, wat de vochtlast verlengt.
• Wie het rek in een koude, tochtige aanbouw zet, meldt de minste condens maar de langste droogtijd.
• Meerdere gebruikers kwamen pas op een ontvochtiger uit nadat ze eerst een duurder rek hadden geprobeerd; het rek was niet het probleem.

chat Meet een week lang je luchtvochtigheid voor en na een droogbeurt. Dat ene getal vertelt je meer dan welk advies ook.

Zo meet je het zelf in een week

Je hebt een hygrometer nodig en verder niets. Zet hem in de ruimte waar het rek staat, op ooghoogte en niet vlak naast het rek.

• Noteer de luchtvochtigheid voordat je de was ophangt. Dat is je nulmeting.
• Noteer hem elk uur tijdens het drogen. Je ziet de piek en je ziet wanneer hij weer zakt.
• Blijft de waarde langer dan een uur boven de 60 procent, dan is de ventilatie van die ruimte niet toereikend.
• Herhaal de meting met het raam op een kier. Het verschil is meestal tien procentpunten of meer.

Na een week weet je precies hoe jouw ruimte reageert, en dat is meer waard dan welke algemene richtlijn ook. Blijkt de ruimte niet geschikt, dan verhuis je het rek; blijkt hij geschikt, dan hoef je er niet meer over na te denken.

Verder lezen

De tien vergeleken modellen met prijzen, vermogens en levertijden staan in onze toplijst met verwarmde droogrekken. Daar zie je per model of er een afdekhoes bij zit, wat voor de vochtvraag het belangrijkste kenmerk is.

Kort samengevat: het vocht komt niet van het rek maar van de was, en het rek bepaalt alleen hoe snel het vrijkomt. Kies een kleine ruimte die je kunt afsluiten en ventileren, meet je luchtvochtigheid, en overweeg een ontvochtiger alleen als je huis daar nu al om vraagt. Wie die drie dingen regelt, droogt de hele winter binnen zonder een spoor van schimmel.

Twijfel je of een verwarmd rek in jouw woning uberhaupt verstandig is, bijvoorbeeld omdat je nu al condens hebt zonder dat er een rek staat, dan is dat een signaal om eerst de ventilatie van het huis aan te pakken. Een rek erbij maakt een bestaand vochtprobleem niet beter, hoe goed je het ook neerzet. In dat geval is een droger met afvoer naar buiten of een warmtepompdroger die het vocht in een reservoir opvangt de veiligere route, ook al kost die meer.