Warm water onderweg: warm douchen op de camping

Door Ramon van Berkom

Warm douchen zonder aansluiting vraagt om een van drie routes: de zon, zelf mengen of gas. Deze gids legt uit hoe elke route werkt, hoe warm het water realistisch wordt en waar je op moet letten, inclusief de hygiene van water dat je langer bewaart.

Waarom warm water onderweg lastiger is dan thuis

Thuis draai je de kraan open en komt er warm water uit een boiler of combiketel. Onderweg ontbreekt die vaste warmtebron, dus moet je hem zelf organiseren. Dat is geen groot probleem, maar het vraagt vooruitdenken: de zon werkt alleen overdag, gas kost brandstof en zelf mengen kost tijd op het kooktoestel. Wie dat vooraf inplant, staat na een dag wandelen niet voor de keuze tussen ijskoud afspoelen of vies naar bed. Voor wie net begint met kamperen geeft de ANWB nuttige achtergrond over voorzieningen op campings en wat je zelf moet meenemen.

Route 1: de zon laten werken

Een solar-douchezak is de eenvoudigste manier om aan warm water te komen. De zak is zwart, waardoor hij zonlicht opneemt en het water erin geleidelijk opwarmt. Vul hem in de ochtend, leg hem op een plek zonder schaduw en laat de zon zijn werk doen. Op een heldere zomerdag is het water na twee tot vier uur comfortabel lauw tot warm; bij fel zonlicht kan het zelfs onaangenaam heet worden, dus voel altijd voordat je gaat douchen.

De beperking is duidelijk: geen zon betekent geen warm water. Op een bewolkte dag blijft het bij koel water, en in het voor- of naseizoen haalt de zak vaak niet meer dan lauw. Reken dus niet op deze route als je in oktober kampeert. Het voordeel is dat het niets kost en geen stroom of gas vraagt, wat deze oplossing ideaal maakt voor wildkamperen. Onze review van de Travelhawk 20L laat zien wat je van zulke zakken in de praktijk mag verwachten.

Route 2: zelf warm water mengen

Heb je een oplaadbare pompdouche, dan verwarmt die het water niet zelf. Wat wel werkt, is een pan water op je kooktoestel verwarmen en dat bij koud water in een emmer gieten tot een aangename temperatuur. De dompelpomp verspreidt dat mengsel vervolgens met druk door de douchekop. Zo bepaal je zelf precies hoe warm je doucht, ongeacht het weer of het seizoen.

Een praktische verhouding: ongeveer een derde kokend water bij twee derde koud water komt uit rond een prettige douchetemperatuur, maar meet altijd met je hand na. Giet nooit kokend water rechtstreeks in de emmer waar de pomp al in hangt, want te hoge temperaturen kunnen de pomp en de slang belasten. De meeste fabrikanten geven een maximumtemperatuur op; houd die aan. Deze route past goed bij camperbezitters, omdat een kooktoestel dan meestal binnen handbereik staat. Modellen als de Aqua2go en de Colapz Premium USB lenen zich hier goed voor.

Route 3: een gasboiler-douche

Wil je echt comfort, dan is een gasboiler-douche de meest luxe optie. Het apparaat verwarmt het water direct terwijl het doorstroomt, zoals een geiser thuis. Je krijgt een constante warme straal zolang de gasfles vol is en er water wordt aangevoerd, wat het dicht in de buurt brengt van een gewone douche.

De prijs die je daarvoor betaalt is letterlijk en figuurlijk gewicht. Een gasboiler is groter, zwaarder en duurder dan de andere opties, en je hebt een gasfles nodig die je moet vervoeren en vervangen. Daarnaast vraagt werken met gas aandacht voor ventilatie: gebruik een gastoestel nooit in een afgesloten tent of ruimte, vanwege het risico op koolmonoxide. Deze route past daarom vooral bij wie langere tijd op een vaste standplaats staat en waar gewicht geen bezwaar is.

Welke route past bij welke kampeerder?

De keuze volgt vrij direct uit je manier van kamperen. Sta je in de zomer op een zonnige plek en wil je het simpel houden, dan is de zon veruit de makkelijkste route: geen brandstof, geen stroom, alleen wat geduld. Reis je met een camper of bus waar een kooktoestel binnen handbereik staat, dan is zelf mengen praktischer, want je bent dan onafhankelijk van het weer en bepaalt zelf de temperatuur.

Kampeer je langere tijd op een vaste standplaats en wil je een douche die dicht bij thuis komt, dan is de gasboiler het overwegen waard, mits gewicht en ruimte geen probleem zijn. En sta je dagen wild te kamperen zonder enige voorziening, dan blijft de solar-zak de betrouwbaarste keuze, simpelweg omdat er niets is dat leeg kan raken of kapot kan gaan. Twijfel je nog over het type douche zelf, dan helpt onze gids over welke campingdouche bij jou past je verder.

Hoe houd je het water langer warm?

Warm water maken is een ding, warm houden een tweede. Een solar-douchezak koelt na zonsondergang vrij snel af, zeker als het buiten fris wordt. Een simpele truc die veel kampeerders gebruiken: wikkel de opgewarmde zak in een handdoek of leg hem in een slaapzak-hoes als je pas later gaat douchen. Dat isoleert net genoeg om een uur of twee extra warmte vast te houden.

Bij zelf mengen werkt het anders: daar maak je precies de hoeveelheid die je op dat moment nodig hebt, dus warm houden is nauwelijks aan de orde. Wel handig is om met meerdere personen kort na elkaar te douchen, zodat de emmer niet tussendoor afkoelt en je niet twee keer hoeft te verwarmen. Bij een gasboiler speelt dit helemaal niet, omdat het water pas wordt verwarmd op het moment dat het doorstroomt.

Waar moet je op letten?

Welke route je ook kiest, deze punten bepalen of je warme douche slaagt.

✓ Temperatuur voelen: controleer altijd met je hand voordat je doucht, zeker bij een solar-zak in de volle zon.

✓ Planning: vul een solar-zak in de ochtend, want opwarmen kost twee tot vier uur zonlicht.

✓ Maximumtemperatuur: houd bij pompdouches de opgegeven grens aan en gebruik geen kokend water.

✓ Seizoen: in voor- en naseizoen levert de zon vaak alleen lauw water; plan dan een andere route.

✓ Ventilatie: gebruik een gastoestel altijd in de open lucht, nooit in een gesloten tent.

✓ Hoeveelheid: reken vijf tot tien liter per persoon voor een korte warme douche.

Hygiene van opgewarmd water

Een punt dat in veel kampeergidsen ontbreekt: water dat lang lauw blijft staan, is geen neutrale opslag. In stilstaand water tussen ruwweg 25 en 45 graden kunnen legionellabacterien zich vermeerderen. Bij douchen ontstaat een fijne waternevel, en juist het inademen daarvan is de manier waarop besmetting kan optreden. Het RIVM beschrijft hoe dit werkt en in welke situaties het risico groter is.

In de praktijk is het risico bij normaal gebruik klein, maar je verkleint het verder met een paar simpele gewoontes. Laat een opgewarmde solar-zak niet dagenlang vol in de zon staan, maar gebruik het water dezelfde dag of gooi het weg. Vul de zak met schoon drinkwater in plaats van met slootwater of ander oppervlaktewater. Laat na gebruik de slang leeglopen, zodat er geen restje lauw water in achterblijft. En laat bij twijfel de douche eerst even doorlopen met je gezicht afgewend voordat je eronder gaat staan. Wie meer wil weten over klachten die met legionella samenhangen, vindt betrouwbare uitleg op Thuisarts.nl.

Zo pak je het slim aan

Met deze gewoontes haal je het meeste uit je warme douche onderweg.

• Vul een solar-zak vroeg op de dag en leg hem op de zonnigste plek van je kampeerplaats.
• Isoleer een opgewarmde zak met een handdoek als je pas later doucht, zodat de warmte langer blijft.
• Meng bij een pompdouche kokend water altijd eerst met koud water in de emmer, voordat de pomp erin gaat.
• Doucht met meerdere personen kort na elkaar, zodat je het opgewarmde water in een keer opmaakt.
• Gebruik buiten in de natuur biologisch afbreekbare zeep en giet het zeepwater op de grond, niet in open water. Milieu Centraal legt uit waarom dat belangrijk is.

Wat kost warm water onderweg?

De kosten lopen sterk uiteen per route. De zon is gratis: je betaalt alleen de aanschaf van een solar-douchezak, ruwweg 15 tot 30 euro. Zelf mengen kost je vooral brandstof, want je verwarmt een pan water op je kooktoestel; het gasverbruik daarvan is bescheiden, maar je hebt wel een pompdouche nodig van rond de 30 tot 70 euro. Een gasboiler-douche is de duurste route: de apparaten beginnen vaak rond de 100 euro en lopen flink op, en daar komen de kosten van gasflessen bij.

De vraag is dus niet welke route het goedkoopst is, maar hoeveel comfort je wilt kopen. Voor incidenteel gebruik in de zomer volstaat de zon ruimschoots. Kampeer je vaak buiten het hoogseizoen of wil je gegarandeerd warm water, dan verdient een duurdere oplossing zich terug in comfort.

Nog een overweging bij de kosten: hoe vaker je warm doucht, hoe eerder een duurdere oplossing zich terugbetaalt. Ga je een keer per jaar een weekend kamperen in juli, dan is een solar-zak van twintig euro alles wat je nodig hebt. Sta je elk voorjaar en najaar weken met de camper op pad, dan verdient een gasboiler of een goede pompdouche zich terug in comfort dat je bijna dagelijks merkt.

Veelgemaakte fouten

De meest gemaakte fout is te laat beginnen. Wie pas om vier uur de solar-zak vult, staat om zes uur onder koud water. Vul hem in de ochtend, dan heeft de zon de hele dag de tijd. Een tweede fout is de temperatuur niet controleren; een zwarte zak in de volle zon kan verrassend heet worden, wat bij kinderen echt oppassen is.

Ook onderschatten mensen de hoeveelheid. Twintig liter klinkt veel, maar met twee personen die warm willen douchen is dat zo op. En een klassieker: kokend water rechtstreeks in de emmer gieten waar de pomp al in hangt. Meng eerst, meet met je hand, en laat de pomp er pas in zakken als de temperatuur klopt.

Ervaringen

• Kampeerders in het hoogseizoen melden dat een solar-zak op zonnige dagen ruim voldoende warm wordt, soms zelfs te heet rond het middaguur.
• Camperbezitters kiezen vaak voor zelf mengen, omdat het kooktoestel toch aanstaat en ze zo onafhankelijk zijn van het weer.
• Wie in het voor- of naseizoen kampeert, merkt dat de zon alleen niet meer volstaat en schakelt over op mengen of gas.
• Gebruikers noemen het isoleren van de zak met een handdoek een simpele truc die de warmte merkbaar langer vasthoudt.

Weet je welke route bij je past? Kies dan het type douche dat daarbij hoort en stem je capaciteit af op het aantal personen dat warm wil douchen.

Ook interessant

Wil je begrijpen waarom een pompdouche en een solar-zak zo verschillend aanvoelen, lees dan onze uitleg over een campingdouche met of zonder pomp. En in de gids over welke campingdouche bij jou past koppelen we de types aan concrete kampeerstijlen.

Verder lezen

Zoek je een model dat past bij jouw warm-water-route, bekijk dan de toplijst met draagbare campingdouches of onze gids over waar je op let bij het kopen van een campingdouche.