Duurzame elektrische tandenborstel: bamboe, eco en minder afval

Door de redactie van Bestereviews.nl

Het korte antwoord

De duurzaamste elektrische tandenborstel is de borstel die je het langst gebruikt. Het handvat, met elektronica, motor en accu, heeft veel meer impact dan de opzetborstels. Kies dus een degelijk model, houd het goed bij en vervang het pas als het echt niet meer werkt.

Daarnaast kun je plastic besparen met bamboe-opzetborstels, mits ze goed passen. En als een handvat op is, lever je het in als elektrisch afval in plaats van het in de vuilnisbak te gooien.

Waar zit de milieu-impact?

Een elektrische tandenborstel bestaat uit twee delen. Het handvat bevat een motor, elektronica en een lithium-accu, materialen die veel grondstoffen en energie kosten. De opzetborstel is een klein stuk kunststof met borstelharen dat je elke drie maanden vervangt, dus vier keer per jaar.

Die koppen tellen op, maar een handvat dat je na twee jaar vervangt voor een nieuw model, weegt zwaarder. De grootste winst zit daarom niet in het kiezen van een eco-kop, maar in het zo lang mogelijk gebruiken van je handvat.

Gebruik je handvat zo lang mogelijk

Een handvat gaat langer mee als je het goed onderhoudt. Haal de kop na het poetsen los, spoel de aansluiting en laat alles drogen, zodat er geen tandpasta of kalk in de aansluiting en de oplader achterblijft. Hoe dat werkt, staat in de gids elektrische tandenborstel schoonmaken.

De accu is het onderdeel dat het eerst slijt. Laat de borstel niet wekenlang volledig leeg liggen, volg de handleiding voor het opladen, en claim de garantie als de accu binnen de garantieperiode opgeeft. Hoe dat werkt bij Oral-B en Philips, lees je in de gids accu, opladen en garantie.

Kies een degelijk gebouwd model

Een stevig handvat met een goede afdichting gaat langer mee. Philips zegt bijvoorbeeld dat het handvat van de Philips Sonicare 5300 lasergelast is voor stevigheid en een lange levensduur. Let ook op of de opzetborstels voor jouw model overal te koop zijn, zodat je over een paar jaar niet gedwongen bent een nieuw handvat te kopen omdat de koppen niet meer te krijgen zijn.

Koop daarnaast niet meer functies dan je gebruikt. Een topmodel met app en display is niet duurzamer dan een eenvoudig model met druksensor, en vaak vervangen mensen een borstel juist voor nieuwe extra's. Welke modellen een goede basis bieden, zie je in de toplijst onderaan.

Bamboe-opzetborstels: wat zijn ze?

Bamboe-opzetborstels hebben een steel van bamboe in plaats van kunststof, en soms borstelharen op plantaardige basis. Voor Sonicare zijn er onder meer de Hydrophil-koppen, met haren op basis van ricinusolie en een plasticvrije verpakking, en de Bamboovement-koppen, die volgens de verkoper grotendeels van FSC-gecertificeerd bamboe zijn gemaakt en 88 procent minder plastic bevatten dan gewone Sonicare-koppen.

Ze kosten meestal meer dan huismerkkoppen, maar zijn vergelijkbaar met originele koppen. Het aanbod dat we vonden, richt zich vooral op Sonicare; voor de ronde Oral-B-koppen is de keuze kleiner.

Ook het merk agood verkoopt bamboe-opzetborstels en noemt die composteerbaar. Het bedrijf heeft een eigen woordenlijst om uit te leggen wat het bedoelt met termen als composteerbaar en biologisch afbreekbaar, een handig hulpmiddel om groene claims op hun waarde te schatten.

Waar je op let bij bamboe- en huismerkkoppen

Het belangrijkste is de pasvorm. Een kop die niet goed vastklikt of rammelt, poetst slechter en kan de aansluiting van het handvat beschadigen. Volgens Electric Teeth kan de Oral-B-garantie vervallen als schade aan het handvat te wijten is aan niet-originele koppen. Kies daarom koppen die uitdrukkelijk voor jouw model geschikt zijn, en stop als een kop niet goed past.

Let ook op de claims. "Composteerbaar" geldt vaak alleen voor de bamboe steel, niet voor de borstelharen. Breek of knip de haren eraf als de verpakking dat aangeeft, en gooi ze bij het restafval. Welke originele koppen er zijn, lees je in de koopgids opzetborstels Sonicare.

Minder afval met je opzetborstels

Vervang je opzetborstel op tijd, maar niet eerder dan nodig. Het advies is elke drie maanden, of eerder als de haren uitwaaieren. Veel koppen helpen je daarbij: bij de klassieke Oral-B-koppen verkleuren de indicatorharen volgens MediaMarkt van groen naar geel naarmate ze slijten, en de Philips Sonicare 5300 herinnert je eraan wanneer de kop aan vervanging toe is.

Koop koppen bij voorkeur in een multipack. Dat scheelt verpakking en is per kop meestal goedkoper. Gooi de oude kop bij het restafval; zonder elektronica hoeft hij niet naar de milieustraat.

Let op het stroomverbruik

Het stroomverbruik van een tandenborstel is klein, maar verschilt per model. Test-Aankoop merkte in zijn test op dat het oplaadstation met scherm van een topmodel handig is, maar relatief veel energie verbruikt vergeleken met andere modellen. Een eenvoudige oplader zonder scherm is dus zuiniger.

Heb je een borstel met een lange accu, dan hoeft hij niet permanent op de lader te staan. Laad hem op als de indicator daarom vraagt, en volg verder de handleiding van je borstel. Hoe lang de accu per model meegaat, staat in de gids accu, opladen en garantie.

Duosets en accessoires

Poets je met zijn tweeën, dan kan een duoset met één gedeelde oplader materiaal besparen ten opzichte van twee losse borstels met elk een eigen oplader. Geef wel ieder een eigen opzetborstel, en laat de koppen los van elkaar drogen.

Wees verder kritisch op accessoires die je niet gebruikt, zoals een tweede etui, een telefoonhouder of een uitgebreid laadstation. Hoe minder je koopt wat in een la belandt, hoe kleiner de impact.

Duurzaam kiezen voor je kind

Een kindertandenborstel gebruik je vaak maar een paar jaar, tot de overstap naar een volwassen model. Kies daarom een kindermodel dat bij de leeftijd past en een tijd meekan, en geef een goed werkend handvat door aan een jonger broertje of zusje, altijd met een nieuwe opzetborstel.

Vanaf een jaar of dertien kan een tiener overstappen op een volwassen borstel die jaren meegaat. Welke borstel bij welke leeftijd past, lees je in de koopgids elektrische tandenborstel kinderen.

Bestaat er een houten elektrische tandenborstel?

Een volledig houten elektrische tandenborstel vind je in de praktijk niet. Het handvat moet waterdicht zijn en bevat een motor, elektronica en een accu; daarom is het vrijwel altijd van kunststof of metaal. Wat je wel vindt, zijn opzetborstels met een bamboe steel, zoals hierboven beschreven.

Wie per se een tandenborstel van hout of bamboe wil, kiest een handtandenborstel. Die is het eenvoudigst in materiaal, maar verwijdert volgens de fabrikanten en testers minder plak dan een elektrische borstel. Een bamboe-handtandenborstel is wel een goede reservekeus voor op reis of in je toilettas.

Elektrisch of handmatig: wat is duurzamer?

Een handtandenborstel gebruikt minder materiaal en geen stroom. Een elektrische borstel verwijdert volgens de Consumentenbond meer plak, wat op de lange termijn kan schelen in tandartsbezoeken en behandelingen. De keuze is dus een afweging tussen materiaal en mondgezondheid.

Wie elektrisch poetst, haalt het meeste uit die keuze door het handvat lang te gebruiken en de koppen op tijd te vervangen. Een tandenborstel die jarenlang meegaat, is een redelijke investering, ook vanuit milieuoogpunt.

Een oude borstel inleveren

Een elektrische tandenborstel met accu hoort niet bij het restafval. Lever hem in als klein elektrisch afval, bijvoorbeeld bij de milieustraat of bij een inzamelpunt in een winkel die elektronica verkoopt. Accu's kunnen bij beschadiging brand veroorzaken, ook in een vuilniswagen. Ook een losse oplader lever je in als elektrisch afval.

Werkt het handvat nog, maar wil je om een andere reden een nieuw model, geef het oude dan door of gebruik het als reserve voor een vakantiehuis. Zo gaat het nog een paar jaar mee.

Ook interessant

Op zoek naar een degelijk model dat jaren meegaat? In onze toplijst elektrische tandenborstels zie je welke modellen momenteel het meest interessant zijn.

Verder lezen

Onafhankelijke testresultaten vind je bij de Consumentenbond.