Tuften benodigdheden: dit heb je echt nodig om te starten

Door de redactie van Bestereviews.nl

Wat heb je echt nodig om te tuften?

De meeste informatie over tuftbenodigdheden komt van winkels die hun eigen spullen verkopen. Dat is niet per se verkeerd, maar het maakt het lastig te zien wat je echt nodig hebt en wat vooral extra omzet is. Deze lijst is merkonafhankelijk en splitst de spullen in twee groepen.

De eerste groep zijn de vijf onderdelen zonder welke je simpelweg niet kunt tuften: het pistool, een frame, tuftdoek, garen en lijm met een rugdoek. De tweede groep is alles wat het werk sneller of prettiger maakt, maar wat je bij je eerste project gerust kunt overslaan.

Waarom een goede lijst je geld bespaart

Het klassieke scenario: iemand koopt een gun van rond de 100 euro, denkt klaar te zijn, en komt er thuis achter dat er geen frame bij zit. Dan volgt een tweede bestelling voor frame en doek, een derde voor garen omdat de eerste rol na een half vlak op is, en een vierde voor lijm. Uiteindelijk is het totaalbedrag hoger dan wanneer je in een keer had gekeken wat er nodig was.

Er is ook een inhoudelijke reden. De onderdelen hangen met elkaar samen. Je framemaat bepaalt je doekmaat, je doeksoort bepaalt hoe vergevingsgezind het werkt voor een beginner, en je garendikte bepaalt of de gun soepel loopt of gaat overslaan. Wie die samenhang kent, kiest beter.

De vijf onmisbare onderdelen

Het tuftpistool is het hart van je setup. Een 2-in-1 toestel dat zowel cut pile als loop pile doet geeft je de meeste vrijheid, zeker omdat je als beginner nog niet weet welke look je prettig vindt.

Het tuftframe houdt je doek strak. Dit is het onderdeel dat het vaakst ontbreekt in startpakketten, ook in pakketten die zichzelf compleet noemen. Frames worden geleverd met latten met grippers of puntstrips om het doek vast te zetten, en je klemt ze meestal op een tafelblad. Een binnenmaat van rond de 70 centimeter is prima voor eerste projecten.

Het tuftdoek is de ondergrond. Er zijn twee gangbare soorten. Monnikendoek, ook bekend als monk's cloth, herken je aan de crèmekleur met gele markeerlijnen en bestaat meestal uit een katoen-polyestermengsel. Het 100 procent polyester tuftdoek is grijzig met witte streepjes. Het verschil dat er voor jou toe doet: monnikendoek is stugger, rekt minder en scheurt minder snel, waardoor je minder vaak hoeft na te spannen. Dat maakt het voor beginners de veiligere keuze. Gewone stof van een stoffenwinkel werkt niet, want die is niet sterk of open genoeg.

Garen is waar je de meeste keuzevrijheid hebt. Wol en acryl lopen allebei soepel door de gun. Wol is duurder maar slijt veel minder snel, wat telt bij een kleed waar overheen gelopen wordt. Acryl is goedkoop en heeft veel kleuren, maar staat erom bekend te gaan pluizen bij intensief gebruik. Voor wandkleden is acryl daarom prima, voor vloerkleden ligt wol meer voor de hand. Qua dikte: dun garen neem je vaak dubbel, zodat je lijn goed gevuld raakt.

Tuftlijm en een tweede rugdoek sluiten je werk af. Hier is een nuance die zelden wordt genoemd. Op Wikipedia staat dat cut pile kleden lijm nodig hebben voor stabiliteit, terwijl loop pile kleden die stap in principe niet vereisen omdat de lussen heel blijven. Werk je met cut pile, en dat doen de meeste beginners, dan is lijmen dus niet optioneel.

Waar moet je op letten?

✓ Framemaat en doekmaat op elkaar afstemmen: je hebt overhang nodig om te kunnen spannen.

✓ Monnikendoek als je twijfelt, want dat is het meest vergevingsgezind voor beginners.

✓ Garendikte controleren; te dun garen laat de gun overslaan, te dik belast de motor.

✓ Bij vloerkleden wol overwegen, bij wandkleden is acryl ruim voldoende.

✓ Lijm en rugdoek meteen meebestellen, zodat je frame niet onnodig lang bezet blijft.

✓ Naaimachineolie voor de gun, een klein flesje kost weinig en verlengt de levensduur.

Zo pak je het slim aan

Deze volgorde voorkomt dubbele bestellingen.

• Kies eerst je framemaat, want die bepaalt alle andere maten.
• Koop doek dat ruim genoeg is voor overhang, of neem een grote lap en snijd zelf.
• Bestel garen ruimer dan je denkt nodig te hebben, zeker per kleur.
• Neem lijm en rugdoek in dezelfde bestelling mee.
• Begin met een schaar voor de afwerking en koop pas een trimmer als je doorgaat.
• Houd een reststuk doek apart om op te oefenen voordat je aan je echte ontwerp begint.

Wat kost een complete set?

De gun is de grootste post, met prijzen tussen ongeveer 90 en 220 euro afhankelijk van of er een startpakket bij zit. Een kant en klaar tuftframe kost doorgaans tussen 25 en 50 euro. Tuftdoek is relatief goedkoop en gaat per vierkante meter, waarbij grote lappen het voordeligst uitpakken: een lap van 200 bij 200 centimeter is goed voor meerdere middelgrote kleden. Garen loopt sterk uiteen, van een paar euro per bol acryl tot een veelvoud daarvan voor wol. Lijm en rugdoek tellen samen nog eens een bescheiden bedrag op.

Bij elkaar kom je op ongeveer 40 tot 60 euro aan materiaal bovenop je gun, als je het los inkoopt. Koop je een startpakket, dan zit een deel daarvan er al bij, al ontbreekt het frame opvallend vaak.

Handig, maar geen must

Een elektrische tapijttrimmer of scheermachine maakt het afwerken sneller en gelijkmatiger, en kost tussen ruwweg 60 en 90 euro. Onmisbaar is hij niet, tot je werken groter worden en knippen met een schaar echt zwaar wordt. Verder zijn er kleine hulpmiddelen die het werk aangenamer maken zonder noodzakelijk te zijn: een draadschaar voor losse draadjes, een pincet om verkeerde steken eruit te halen, een canvas stretcher om het doek makkelijker te spannen en een pluisverwijderaar voor de afwerking. Een extra doorhaallus is de moeite waard om simpelweg omdat je het originele exemplaar makkelijk kwijtraakt.

Reservemesjes voor het schaarmechanisme horen ook in deze categorie. Bij regelmatig gebruik worden die na verloop van tijd bot, en dat is doorgaans het eerste onderdeel dat vervanging vraagt.

Veelgemaakte fouten bij het inkopen

De eerste is aannemen dat een startpakket compleet is. Lees de inhoudsopgave, want het frame ontbreekt vaker dan je verwacht en lijm zit er zelden bij. De tweede is gewone stof kopen omdat die goedkoper lijkt; die scheurt of houdt het garen niet vast. De derde is te weinig garen bestellen, waardoor je halverwege een vlak zonder zit. De vierde is meteen elk hulpmiddel aanschaffen dat een webshop aanbiedt, terwijl je bij je eerste kleedje met een schaar prima uit de voeten kunt.

Een vijfde die minder vaak wordt genoemd: geen reststuk doek overhouden om op te oefenen. Het TextielLab van het TextielMuseum werkt met een vaste garencollectie en tuftexperts, juist omdat materiaalkeuze en techniek zo nauw samenhangen. Thuis vervang je die ervaring door te testen op een hoek van je doek.

Ervaringen

• Beginners noemen het ontbrekende frame in startpakketten als grootste verrassing achteraf.
• Wie met monnikendoek begint, hoeft merkbaar minder vaak na te spannen dan bij dun polyester doek.
• Acryl garen bevalt prima voor wandkleden, maar wordt afgeraden voor kleden waar veel overheen wordt gelopen.
• De elektrische trimmer wordt vaak pas na het tweede of derde project aangeschaft, en dan met spijt dat het niet eerder gebeurde.

💬 Heb je je lijst compleet? Dan is het kiezen van het juiste pistool de laatste stap.

Ook interessant

Weet je nog niet welk toestel bij je past, lees dan onze gids over welk tuftpistool geschikt is voor beginners, met de afweging tussen een los toestel en een compleet pakket. Wil je eerst begrijpen wat er in het toestel gebeurt, kijk dan bij hoe een tuftpistool werkt.

Een concreet voorbeeld van een pakket waarin veel zit maar het frame ontbreekt, vind je in onze review van de BESGEER Rug Tufting Gun Kit.

Verder lezen

Staat je boodschappenlijst en wil je het toestel erbij kiezen? Vergelijk alle zes de modellen op onze toplijst met de beste tuftpistolen.