Chromebook of laptop: wat kies je voor school of studie?

Door de redactie van Bestereviews.nl

Het korte antwoord

Een Chromebook is een laptop die draait op ChromeOS, het besturingssysteem van Google. Je werkt in de browser en in Android-apps; programma's van internet installeren zoals op Windows kan niet. Werk je met Google Workspace, Microsoft 365 online, een digitale leeromgeving en streamingdiensten, dan doet een Chromebook alles wat je vraagt, start hij in seconden op en gaat de accu meestal een hele dag mee.

Een Windows-laptop kies je zodra er een programma in het spel is dat niet in de browser draait: de volledige Office-versie, boekhoud- of tekensoftware, examensoftware van school, of een applicatie van je werkgever. Dat is de hele beslissing. Alle andere verschillen, van opstarttijd tot accuduur, zijn prettig of onhandig, maar ze veranderen zelden wat je kunt.

Twijfel je, stel dan een concrete vraag: welk programma moet er draaien dat vandaag niet in een browsertabblad past? Kun je er geen bedenken, dan is een Chromebook in dezelfde prijsklasse doorgaans sneller en stiller, omdat het systeem lichter is. Kun je er wel een bedenken, dan is de keuze gemaakt en hoef je de rest van deze gids alleen nog te gebruiken om het juiste model te kiezen. Wikipedia geeft een neutrale beschrijving van wat een Chromebook is als je de techniek erachter wilt nalezen.

Waar zit het verschil in de praktijk?

Op papier lijken de twee op elkaar: hetzelfde formaat, hetzelfde toetsenbord, dezelfde merken. De verschillen die je dagelijks merkt, staan hieronder op een rij.

Waar ze verschillen

Twee regels uit die tabel verdienen toelichting. Bij zonder internet gaat het niet om totale stilstand: Google Docs, Gmail en een deel van de Android-apps werken offline, maar je moet dat vooraf inschakelen en je merkt het verschil zodra je in de trein of op een slechte schoolwifi zit. Bij opslag hoort dat een Chromebook vaak 64 of 128 GB heeft, bedoeld voor tijdelijke bestanden, terwijl een Windows-laptop met 512 GB je fotomap en programma's lokaal kwijt kan.

Kies een Chromebook als

• je school of opleiding met Google Workspace of met Microsoft 365 online werkt;
• je vooral schrijft, presenteert, mailt, videobelt en streamt;
• je een lange accuduur en weinig onderhoud belangrijker vindt dan rekenkracht;
• het apparaat licht moet zijn en elke dag in een rugzak gaat;
• je budget krap is en je binnen dat budget liever een vlot apparaat hebt dan een trage Windows-laptop.

Kies een Windows-laptop als

• er specifieke software moet draaien: examensoftware, rekenprogramma's, tekenpakketten, boekhoudsoftware of software van je werkgever;
• je veel offline werkt of op plekken zonder betrouwbaar internet;
• je grote bestanden lokaal wilt bewaren of bewerken;
• je de laptop meerdere jaren wilt gebruiken en nu nog niet weet welke opleiding of baan erop volgt;
• je wilt kunnen gamen, ook al is dat in deze prijsklasse beperkt tot lichte titels.

Chromebook of laptop voor de middelbare school

Begin niet bij de winkel maar bij de school. Werkt de school volledig met Google Classroom en Google Docs, dan is een Chromebook de logische keuze en werkt je kind in dezelfde omgeving als in de klas. Welke minimale eisen verder gelden, staat in goedkope laptop voor de middelbare school. Schrijft de school Microsoft-software of examensoftware voor die alleen op Windows draait, dan vervalt de Chromebook meteen, hoe aantrekkelijk de prijs ook is. Veel scholen zetten hun eis in de schoolgids of in de ouderbrief van het eerste leerjaar.

Een tweede vraag is hoe lang het apparaat mee moet. In de onderbouw is de softwarevraag licht en volstaat een Chromebook of een instap-Windows-laptop vrijwel altijd. In de bovenbouw en zeker bij profielwerkstukken, ontwerpvakken en exacte vakken groeit de kans op software die een browser niet aankan. Moet dezelfde laptop ook mee naar het mbo, hbo of de universiteit, dan is Windows de veiligere keuze, simpelweg omdat je nu nog niet weet welke software die opleiding oplegt.

Let daarnaast op de dingen die op een schooldag tellen: gewicht onder anderhalve kilo, een accu die een lesdag haalt zonder stopcontact, en een behuizing die tegen een rugzak kan. Een numeriek toetsenblok is prettig voor wiskunde, maar maakt het apparaat wel breder en zwaarder.

Voor studie, werk en thuisgebruik

Voor een studie geldt dezelfde vraag, maar strenger. Talen, communicatie, recht en economie draaien grotendeels in de browser; techniek, bouwkunde, informatica en creatieve opleidingen schrijven bijna altijd software voor die Windows vereist. Vraag de studiegids of de ict-afdeling om de minimale eisen voordat je koopt, want een verkeerde keuze kost je in de eerste weken een tweede aankoop.

Voor thuisgebruik is de keuze vrijer. Wie mailt, bankiert, foto's bekijkt en series kijkt, merkt op een Chromebook vooral dat er nooit iets hoeft te worden bijgewerkt of opgeschoond. Wie thuis af en toe werk afmaakt, een belastingaangifte doet met een programma of een oude printer of scanner wil aansluiten, zit op Windows ruimer, omdat randapparatuur daar vrijwel altijd wordt herkend.

Nadelen van een Chromebook die je vooraf wilt weten

Op forums en in gebruikersreacties keren steeds dezelfde vier punten terug. Ze maken een Chromebook niet slecht, maar ze verklaren wel waarom sommige kopers terugverlangen naar Windows.

• Zonder internet valt er een gat. Gebruikers melden dat ze pas bij de eerste trein- of vakantierit ontdekken dat offline werken vooraf ingeschakeld moet zijn.
• Specifieke en oudere software draait niet. Dat speelt vooral bij vakprogramma's, opleidingssoftware en oude bestandsformaten die een collega of docent aanlevert.
• De opslag is krap en meestal niet uit te breiden. Werkgeheugen en opslag zitten vast op het moederbord; een geheugenkaart of USB-stick is de enige uitbreiding.
• Goedkope modellen worden traag met veel tabbladen. Vier gigabyte werkgeheugen is genoeg voor een handvol tabbladen, niet voor twintig naast een videogesprek.

Er loopt daarnaast een terugkerende discussie tussen kopers: is een nieuwe instap-Chromebook slimmer dan een refurbished zakelijke Windows-laptop voor hetzelfde geld? Het eerlijke antwoord is dat de refurbished laptop vaak een beter toetsenbord, een steviger behuizing en meer rekenkracht biedt, en de Chromebook een nieuwe accu, een langere updateperiode en minder onderhoud. Welke van die twee zwaarder weegt, hangt af van hoe lang het apparaat mee moet.

Wat betekent de Googlebook voor je keuze?

Google heeft zijn nieuwe laptoplijn op Android-basis inmiddels gelanceerd onder de naam Googlebook. De eerste vijf modellen, van Acer, ASUS, Dell, HP en Lenovo, liggen sinds kort in de winkel in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Het zijn premium laptops met een OLED-scherm, 16 GB werkgeheugen of meer en een prijs die rond de 900 dollar begint.

In Nederland is de Googlebook nog niet officieel te koop, en de berichten spreken elkaar tegen: Lenovo noemt Nederland wel als markt, terwijl andere fabrikanten hun Nederlandse introductie pas later aankondigen. Androidworld houdt de stand van zaken bij, inclusief de beperkingen die testers bij de lancering vonden.

Voor wie nu een goedkope laptop zoekt, verandert er weinig. Google heeft aangegeven dat de Googlebook het dure segment bedient en dat de Chromebook de keuze blijft voor wie een lagere prijs zoekt. Bestaande Chromebooks krijgen volgens Google nog jarenlang updates; per model geldt een vaste einddatum die op de supportpagina van Google staat.

Praktisch betekent dat twee dingen. Koop je een Chromebook voor school, studie of thuis, dan koop je een apparaat met een duidelijke updateperiode in een prijsklasse waar de Googlebook voorlopig niet komt. Wil je juist de nieuwste techniek en is je budget ruim, dan is de Googlebook een alternatief voor een duurdere Windows-laptop, niet voor een Chromebook van een paar honderd euro.

Chromebook of Chromebook Plus?

Binnen de Chromebooks is er sinds een paar jaar een tweede label: Chromebook Plus. Dat garandeert een minimum aan hardware, met minstens 8 GB werkgeheugen, 128 GB opslag, een Full HD IPS-scherm en een recentere processor. Voor wie de laptop langer wil gebruiken of veel tabbladen tegelijk open heeft, is dat label de veiligste ondergrens; een gewone Chromebook met 4 GB is prima voor lichte taken, maar wordt sneller traag.

Vijf vragen die de keuze beslissen

Twijfel je nog, loop dan deze vijf vragen langs. Beantwoord je de eerste met ja, dan is de keuze al gemaakt; de andere vier bepalen vooral welk model je binnen dat systeem kiest.

• Moet er een programma draaien dat niet in de browser werkt? Denk aan examensoftware, boekhouding, tekenpakketten of software van je werkgever. Ja betekent Windows, hoe aantrekkelijk een Chromebook verder ook is.
• Werk je vaak zonder betrouwbaar internet? In de trein, op vakantie of op een slechte schoolwifi is een Windows-laptop zelfstandiger. Een Chromebook kan offline werken, maar alleen als je dat vooraf instelt per app.
• Hoeveel wil je lokaal bewaren? Een fotomap, muziek of offline films passen beter op een Windows-laptop met een SSD van 512 GB dan op een Chromebook met 64 of 128 GB.
• Hoe lang moet het apparaat mee? Een Chromebook krijgt updates tot een vaste einddatum; een Windows-laptop gaat zo lang mee als de hardware het volhoudt. Wie zes jaar vooruit wil, rekent dat mee.
• Wie gebruikt hem? Voor een kind of een ouder die vooral mailt en browst, is een Chromebook eenvoudiger in onderhoud: geen virusscanner, geen handmatige updates en weinig om per ongeluk kapot te maken.

Een zesde vraag stellen veel kopers pas achteraf: werkt mijn printer, scanner of andere randapparatuur ermee? Op Windows wordt vrijwel alles herkend; op een Chromebook werken de meeste nieuwe printers via wifi, maar oudere modellen en sommige scanners niet. Heb je zo'n apparaat thuis, zoek het typenummer dan even op voordat je kiest.

Komen de antwoorden gemengd uit, kies dan het systeem dat bij de eerste twee vragen past. Opslag en levensduur kun je met de juiste modelkeuze binnen elk systeem oplossen; ontbrekende software of een gebrekkige offline werking niet.

Wat kies je onder de 500 euro?

In deze prijsklasse verschuift het antwoord iets richting de Chromebook. Voor ongeveer hetzelfde bedrag krijg je een vlotter apparaat, omdat ChromeOS met minder rekenkracht toe kan: een Chromebook met 8 GB werkgeheugen voelt sneller dan een Windows-laptop met 4 GB, en die laatste vind je onder de 400 euro nog volop. Blijf je bij Windows, reken dan 8 GB werkgeheugen en een SSD van 512 GB als ondergrens.

Welke modellen dat concreet zijn, staat in onze toplijst met goedkope laptops onder 500 euro, met zowel Windows-laptops als drie Chromebooks. De sterkste Chromebook uit die lijst bespreken we apart in de review van de Acer Chromebook Plus 514.

Loont het om te wachten op een actieweek? Dat hangt vooral af van hoe hoog je budget is; in de koopgids over wanneer een laptop het goedkoopst is lees je welke momenten in het jaar echt iets opleveren en welke korting vooral een doorgestreepte prijs is.

Ook interessant

• De beste goedkope laptops onder 500 euro, zes modellen van Chromebook tot Windows-laptop.
• Wanneer is een laptop het goedkoopst?, de vier koopmomenten in het jaar.
• Lenovo of Acer, het merkverschil in het budgetsegment.
• Review van de Acer Chromebook Plus 514, de sterkste Chromebook onder de 500 euro.