Welk water in je luchtbevochtiger: kraan of demiwater?

Waarom de waterkeuze uitmaakt

 

Water uit de kraan is nooit puur water. Er zitten opgeloste mineralen in, waarvan calcium en magnesium de belangrijkste zijn. Die noemen we samen de hardheid. Wat er met die mineralen gebeurt zodra ze in je luchtbevochtiger zitten, hangt volledig af van de techniek van het apparaat. Bij het ene type verlaten ze het toestel via de lucht, bij het andere blijven ze achter in het waterreservoir.

 

Dat verklaart waarom je online tegenstrijdige adviezen leest. De ene bron zegt stellig dat gedemineraliseerd water verplicht is, de andere dat kraanwater prima werkt. Beide hebben gelijk, maar voor een ander apparaat. Wie het advies van het verkeerde type overneemt, betaalt jarenlang voor demiwater dat niets toevoegt, of zit juist met een witte waas over de woonkamer.

 

Hoe hard is jouw kraanwater?

 

De hardheid van Nederlands kraanwater verschilt sterk per regio en zelfs per productielocatie. Waterbedrijven publiceren de waarde per postcode op hun site, meestal uitgedrukt in graden Duitse hardheid, afgekort als dH, of in millimol per liter. Zoek die waarde eenmalig op voordat je iets beslist, want hij bepaalt hoe zwaar het kalkprobleem in jouw huis weegt.

 

Als vuistregel: onder ongeveer 8 dH spreken we van zacht tot middelhard water, en merk je bij een ultrasoon apparaat relatief weinig. Boven ongeveer 12 dH is het water hard en zie je binnen een of twee weken een zichtbare witte laag op donkere oppervlakken. Daartussen zit een grijs gebied waarin het vooral afhangt van hoeveel uren per dag het apparaat draait.

 

Hard water heeft nog een tweede effect dat losstaat van de kalkstof in de kamer: het apparaat zelf verkalkt sneller. Bij ultrasoon slaat kalk neer op het trilplaatje, waardoor de nevelproductie na een paar maanden merkbaar terugloopt. Bij verdampers verzadigt het filterelement sneller. In beide gevallen betekent hard water dus vaker ontkalken of eerder vervangen, ongeacht welk water je kiest.

 

Per techniek: wat hoort erin

 

Ultrasoon zonder anti-kalk filter. Dit is het enige type waarbij de waterkeuze echt doorslaggevend is. Alles wat in het reservoir zit gaat via de nevel de kamer in. Met kraanwater krijg je bij hardheid boven ongeveer 10 dH binnen twee weken zichtbare afzetting op meubels, televisieschermen en de bovenkant van kasten. Advies: gedemineraliseerd of osmosewater. Modellen als de Qumax 2,8L vallen in deze categorie.

 

Ultrasoon met anti-kalk filter. Een ingebouwd patroon vangt een deel van de mineralen af voordat het water wordt verneveld. In zacht-waterregio's is kraanwater daarmee prima te doen. In hard-waterregio's blijft er een lichte afzetting over, en gaat het patroon bovendien sneller op. De Duux Tag 2 werkt zo. Advies: kraanwater bij zacht water, demiwater of osmosewater bij hard water als je de afzetting helemaal weg wilt hebben.

 

Verdamper en NanoCloud. Hier verdampt alleen water van het natte filterelement en blijven de mineralen achter. Er komt geen kalkstof in de kamer, ongeacht de hardheid. Fabrikanten adviseren hier expliciet kraanwater, omdat gedemineraliseerd water geen enkel voordeel biedt en soms zelfs wordt afgeraden. De Philips HU2716 en de Stadler Form Oskar Big werken volgens dit principe. Advies: gewoon kraanwater, en investeer je geld liever in filterelementen die je op tijd vervangt.

 

Luchtwasser. Draaiende schijven door een waterbak, waarbij mineralen in de bak achterblijven en met de reinigingsbeurt worden weggespoeld. Ook hier is kraanwater het advies van de fabrikant. De Venta LW45 valt in deze categorie. Advies: kraanwater plus het bijbehorende hygiënemiddel, geen demiwater.

 

Stoom. Het water wordt gekookt, waardoor de mineralen in de kookkamer achterblijven en er in principe schone waterdamp vrijkomt. Kraanwater kan, maar de verkalking van het verwarmingselement gaat bij hard water snel. Advies: kraanwater met regelmatig ontkalken, of demiwater als je het ontkalken wilt beperken.

 

 

Waar moet je op letten?

 

✔️ Zoek eerst de hardheid van je kraanwater op bij je waterbedrijf, op postcode

✔️ Ultrasoon plus hard water is de enige combinatie waarbij demiwater echt loont

✔️ Bij verdampers, NanoCloud en luchtwassers is kraanwater het advies van de fabrikant zelf

✔️ Lees de handleiding voordat je demiwater gebruikt, want sommige merken raden het af en koppelen er garantie aan

✔️ Gebruik nooit gekookt water tegen kalk, want koken haalt de kalk er niet uit

✔️ Geen mineraalwater uit flessen, dat bevat juist extra zouten

✔️ Etherische olie alleen in een apparaat met een apart aromavak, nooit los in het reservoir

 

 

Zo pak je het slim aan

 

Met deze volgorde kom je in vijf minuten tot een keuze die klopt voor jouw situatie.

 

• Kijk in de handleiding welk type bevochtiging je apparaat gebruikt. Staat er ultrasoon of vernevelaar, dan is de waterkeuze relevant. Staat er verdamping, evaporator, NanoCloud of luchtwasser, dan volstaat kraanwater.
• Zoek je waterhardheid op bij je waterbedrijf. Noteer de waarde in dH en houd 8 en 12 aan als de twee grenswaarden.
• Combineer beide. Ultrasoon plus hardheid boven 10 dH betekent demiwater of osmosewater. Ultrasoon plus zacht water betekent kraanwater met wekelijks schoonmaken. Verdamping of luchtwasser betekent altijd kraanwater.
• Reken de kosten door voordat je vastzit aan flessen demiwater. Bij dagelijks gebruik van 2 tot 4 liter loopt dat op tot een bedrag waarbij een andere oplossing goedkoper wordt.
• Blijf hoe dan ook wekelijks schoonmaken. Geen enkele waterkeuze vervangt het spoelen van het reservoir.

 

 

Wat kost elke wateroptie?

 

Als je met een ultrasoon model in een hard-waterregio zit, is de vraag niet of je iets anders dan kraanwater wilt, maar wat de goedkoopste route is. Drie opties, met hun praktische kant.

 

Gedemineraliseerd water in cans. Verkrijgbaar bij bouwmarkt en supermarkt, meestal in verpakkingen van 5 liter. Handig als je het apparaat een paar uur per dag gebruikt. Bij dagelijks gebruik van 2 tot 4 liter tijdens het stookseizoen tikt het aan, en je moet het blijven halen en sjouwen. Reken bij intensief gebruik op enkele tientjes per maand.

 

Osmosewater uit een eigen filter. Een omgekeerde osmose-installatie onder het aanrecht haalt vrijwel alle opgeloste mineralen uit het kraanwater. De prijs per liter daalt daarmee tot een fractie van gebotteld demiwater. Interessant zodra je het water ook voor andere dingen gebruikt, zoals een stoomstrijkijzer of koffiezetapparaat. Bij alleen een luchtbevochtiger is de terugverdientijd langer.

 

Anti-kalk patroon in het apparaat zelf. Veel ultrasoon-modellen hebben een patroon of ontkalkingscassette die je periodiek vervangt. Reken op enkele tientjes per jaar. Dit vermindert de afzetting duidelijk maar neemt hem bij hard water niet volledig weg.

 

De vergelijking die je moet maken is dus niet water tegenover water, maar totale jaarkosten tegenover het resultaat dat je wilt. Een ultrasoon model dat acht uur per nacht draait, verbruikt afhankelijk van de stand ruwweg 2 tot 4 liter per etmaal. Over een stookseizoen van zes maanden komt dat neer op enkele honderden liters. Wie enkel wil dat de witte waas verdwijnt en het apparaat maar een paar uur per dag gebruikt, komt met cans demiwater weg. Wie dagelijks lang bevochtigt of het gefilterde water ook elders in huis inzet, is met een eigen osmosefilter op termijn goedkoper uit.

 

Water en hygiëne: wat de waterkeuze niet oplost

 

Er bestaat een hardnekkig misverstand dat mineraalvrij water ook schoon water is. Dat klopt niet. Gedemineraliseerd en osmosewater bevatten geen kalk, maar ze zijn niet steriel en blijven dat zeker niet zodra ze in een open reservoir staan. Stof uit de kamer, restjes biofilm op de wand en gewoon de tijd zorgen ervoor dat er in elk reservoir micro-organismen kunnen groeien, ongeacht welk water erin zit.

 

Praktisch betekent dat drie dingen. Ververs het water wanneer het apparaat een dag heeft stilgestaan, in plaats van de oude vulling nog een keer op te stoken. Spoel het reservoir wekelijks met heet water en droog het af. En zet het toestel aan het einde van het stookseizoen volledig droog weg, want een half vol reservoir dat de zomer doorstaat is de meest voorkomende reden dat een apparaat in oktober muf ruikt.

 

Dat onderhoud weegt bij ultrasoon zwaarder dan bij verdamping. Bij een vernevelaar komt wat er in het water groeit rechtstreeks in de nevel en daarmee in de kamerlucht. Bij een verdamper of luchtwasser blijft het grootste deel achter in het filterelement of de waterbak. Het is een van de redenen waarom die technieken voor allergiegevoelige huishoudens de voorkeur krijgen, los van het kalkverhaal.

 

Veelgemaakte fouten met water

 

De meest voorkomende fout is demiwater gebruiken in een verdamper of luchtwasser. Het kost geld, het levert niets op en sommige fabrikanten raden het expliciet af omdat het filterelement is ontworpen op de mineraalinhoud van kraanwater. Controleer altijd eerst je techniek voordat je aan flessen begint.

 

Tweede fout is water koken om kalk te verwijderen. Koken doodt micro-organismen maar haalt de kalk er niet uit. Sterker nog: door verdamping blijft er relatief meer kalk in het achtergebleven water achter. Voor het kalkstof-probleem doet koken dus niets.

 

Derde fout is mineraalwater of bronwater uit flessen gebruiken in de veronderstelling dat het schoner is dan kraanwater. Mineraalwater bevat per definitie opgeloste zouten, vaak meer dan kraanwater, en geeft bij ultrasoon dus juist meer afzetting.

 

Vierde fout is denken dat demiwater het schoonmaken vervangt. Ook in mineraalvrij water kunnen micro-organismen groeien zodra het reservoir dagenlang stilstaat. Wekelijks spoelen blijft nodig, ongeacht de waterkeuze.

 

Vijfde fout is water dagen laten staan in het reservoir. Ververs het water als je het apparaat een dag niet gebruikt, en laat het reservoir droog staan wanneer je het langere tijd wegzet. Dat scheelt meer aan hygiëne dan welke wateroptie ook.

 

 

Ervaringen

 

• Gebruikers van ultrasoon-modellen in hard-waterregio's melden vrijwel unaniem dat de overstap naar demiwater of osmosewater de witte laag binnen enkele dagen laat verdwijnen.
• Wie in een zacht-waterregio woont, merkt na overstappen op demiwater vaak nauwelijks verschil en stapt na een seizoen weer terug op kraanwater.
• Eigenaren van verdampers en luchtwassers die op advies van een verkoper demiwater gingen gebruiken, kwamen er later achter dat de fabrikant gewoon kraanwater voorschrijft.
• Mensen die het gefilterde water ook voor strijkijzer of koffie gebruiken, noemen dat vaker de reden om een osmosefilter aan te schaffen dan de luchtbevochtiger alleen.
• Bij intensief gebruik blijkt het sjouwen met cans in de praktijk de grootste reden om naar een vaste oplossing over te stappen, niet de prijs per liter.

 

 

💬 Weet je nog niet welke techniek jouw apparaat gebruikt, of ben je nog aan het kiezen? Bekijk hieronder de vergelijkingen.

 

Ook interessant

 

Wil je precies weten hoe de vier technieken van elkaar verschillen in werking en onderhoud? Onze gids vier luchtbevochtiger-technieken vergeleken zet ze naast elkaar. Voor een model waarbij kraanwater het advies is en kalkstof geen rol speelt: lees onze Venta LW45 review.

 

Verder lezen

 

Zit je nog in de oriëntatiefase? In luchtbevochtiger kopen: waar op letten behandelen we capaciteit, geluid en onderhoud. Of vergelijk direct tien modellen in onze toplijst luchtbevochtigers.