Tweedehands straalcabine kopen: waar let je op bij gebruikt?

Door de redactie van Bestereviews.nl

Waarom een gebruikte straalcabine vaak een goede koop is

Een straalcabine is mechanisch simpel. Een stalen kast, een trechter, een venster, twee handschoenen en een pistool dat perslucht en grit mengt. Er zit geen motor in, geen elektronica, geen pomp. Wat er slijt zijn de onderdelen die je los kunt vervangen, en dat is precies waarom deze kasten tien jaar oud nog gewoon werken.

Dat verklaart ook het aanbod. Op de grote tweedehandsplatforms staan tafelmodellen van 90 liter regelmatig voor rond de 65 euro, en complete sets met een stofzuiger erbij voor rond de 350 euro terwijl de nieuwprijs het dubbele was. Omdat een nieuwe instapcabine rond de 117 euro begint, is een gebruikte kast pas interessant onder ruwweg de helft van de nieuwprijs van hetzelfde model.

De techniek erachter verandert nauwelijks. Hoe perslucht en korrels samen het oppervlak bewerken staat beschreven bij de uitleg over zandstralen en straalmiddelen; een kast uit 2015 doet dat niet anders dan een kast van dit jaar.

De valkuil van het aanbod: industriekasten tussen de hobbymodellen

Zoek je op tweedehands straalcabine, dan kom je als eerste op machineveilingen en handelsplatforms voor bedrijven terecht. Daar staan kasten van honderden kilo's op 380 of 400 volt krachtstroom, met een eigen cycloon en een luchtverbruik van 400 tot 700 liter per minuut. Technisch prachtig, thuis onbruikbaar.

Let dus eerst op drie dingen voordat je verder kijkt: de spanning (230 volt of krachtstroom), het gewicht, en of er transport bij komt kijken. Een kast van 150 kilo die je zelf moet ophalen is een ander project dan een tafelmodel van 20 kilo.

De tweede valkuil is een zoekresultaat dat helemaal niet over stralen gaat. Op dezelfde zoekwoorden ranken checklists voor tweedehands infraroodcabines. Herkenbaar aan woorden als stralers en opwarmen; dat is een sauna, geen straalkast.

Waar moet je op letten?

checkmark Spanning 230 volt, geen 380 of 400 volt krachtstroom

checkmark Kijkvenster: helder of dof, en of er barsten in zitten

checkmark Handschoenen aanwezig en niet gescheurd bij de manchetten

checkmark Klep, scharnieren en afdichtrubber nog intact

checkmark Straalpistool en mondstukken aanwezig, en hoe versleten

checkmark Of beschermfolie en onderdelen voor dat model nog leverbaar zijn

De zes slijtdelen, en wat ze nieuw kosten

Een gebruikte kast koop je op de staat van zes onderdelen. Alle zes zijn los te bestellen, maar samen tellen ze snel op.

• Kijkvenster en beschermfolie. Terugkaatsend grit maakt het venster dof. Folie is goedkoop en voor de bekende merken gewoon op referentienummer te bestellen. Een gebarsten venster is wel een probleem: dat onderdeel is lastig los te krijgen.
• Handschoenen. Slijten bij scherp korund en scheuren bij de manchetten. Advertenties met de tekst dat de handschoenen er niet meer op zitten kom je regelmatig tegen.
• Mondstukken. Keramisch gaat lang mee, staal slijt snel. Een versleten mondstuk straalt breed en traag en is per stuk te vervangen.
• Straalpistool. De aanzuigbuis en de slang verstoppen of slijten door. Los verkrijgbaar bij de gangbare merken.
• Klepdichting en scharnieren. Het meest onderschatte punt. Een lekkende afdichting betekent stof in je werkplaats, en dat is bij gebruikte kasten een veelgehoorde klacht.
• Filter van de afzuiging. Alleen bij kasten met afzuiging. Een te grof filter laat fijn grit door; vervangen of verfijnen helpt.

Voor de bekende merken bestaan complete revisiesets met pistool, mondstukken, folie en afdichting, voor ruwweg 75 tot 150 euro. Reken die mee: een kast van 65 euro die een revisieset van 149 euro nodig heeft, is geen koopje meer tegenover een nieuwe kast van rond de 117 euro.

Waar je ze vindt, en wat dat zegt over de prijs

Er zijn drie soorten aanbod en ze verschillen sterk in prijs en risico.

Particuliere advertenties. Hier staan de tafelmodellen van 30 tot 220 liter die je thuis kunt gebruiken. De prijzen liggen het laagst, de beschrijvingen zijn eerlijk tot summier en je kunt kijken voor je koopt. Je hebt wel geen garantie en geen recht op herstel, want dat geldt alleen bij een aankoop van een bedrijf.

Handelsplatforms voor bedrijven. Machineveilingen en occasionhandel in machines. Hier vind je de industriekasten, vaak keurig gespecificeerd met bouwjaar en werkruimte. Voor een werkplaats interessant, voor thuis zelden.

Leveranciers met gebruikte voorraad. Sommige straalbedrijven verkopen gereviseerde installaties met garantie en onderhoud. Dat kost meer dan particulier, maar je koopt een werkende kast in plaats van een gok. Voor hobbymaten is dit aanbod dun.

Let op demomodellen en showroomexemplaren. Die staan tussen het gebruikte aanbod, zijn nauwelijks gebruikt en worden toch als tweedehands geprijsd. Dat is vaak de beste verhouding tussen prijs en staat.

Zoek het luchtverbruik van het type op voor je biedt

Een advertentie noemt bijna nooit hoeveel lucht de kast vraagt. Zoek daarom op het typenummer van het typeplaatje en kijk bij de fabrikant of een vakhandel wat het opgegeven luchtverbruik is. Dat loopt in deze categorie van ongeveer 145 liter per minuut voor een klein tafelmodel tot 400 tot 700 liter per minuut voor de grotere kasten.

Staat er alleen een minimale ketelinhoud vermeld, dan zegt dat niets. De ketel is een buffer; wat telt is het debiet in liter per minuut dat je compressor blijft leveren. Een gebruikte kast waarvan het debiet niet bij je compressor past, is geen koopje maar een nieuwe aankoop die je erbij krijgt.

Bij kasten met meerdere mondstukken scheelt dat per maat flink. Een mondstuk van 4 millimeter vraagt grofweg de helft van wat een mondstuk van 6 millimeter vraagt. Een kast met een complete set mondstukken is dus beter af te stemmen op een bescheiden compressor dan een kast waarbij alleen de grootste maat nog over is.

Zo beoordeel je een kast bij het ophalen

Vraag de verkoper om de kast niet schoon te maken voor je komt. Een laag grit en stof vertelt je hoe hij gebruikt is, en bij een pas gepoetste kast zie je lekkagesporen niet meer.

Open de klep en kijk van binnen naar het venster met licht erachter. Dof is normaal en op te lossen met folie, craquelé of barsten niet. Steek je handen in de handschoenen en strek ze: scheuren zitten meestal bij de manchet. Trek daarna aan de klep en kijk of het rubber nog veert; een platgedrukte afdichting is de reden dat de kast stof lekt.

Vraag of het pistool en de mondstukken meekomen en hoeveel grit er nog in zit. Vraag ook welke compressor de verkoper gebruikte en of hij ermee kon doorwerken. Dat antwoord zegt vaak meer over de kast dan de foto's.

Zo pak je het slim aan

Vier regels die een miskoop voorkomen.

• Zoek eerst het model op en noteer de nieuwprijs; betaal nooit meer dan ruwweg de helft daarvan.
• Check voor je gaat kijken of folie, handschoenen en mondstukken voor dat model nog leverbaar zijn.
• Tel een eventuele revisieset bij de vraagprijs op en vergelijk die som met nieuw.
• Neem een zaklamp mee en kijk met licht achter het venster naar barsten.

Wat je op een gebruikte kast nooit bespaart

De compressor. Een tweedehands kast verandert niets aan het luchtdebiet dat hij vraagt, en dat is in deze niche vrijwel altijd het echte knelpunt. Op forums zie je het patroon telkens terugkomen: kast gekocht, kleine compressor eraan, en dan te weinig druk en vocht in de leiding. Hoe je dat doorrekent staat in de compressorgids voor straalcabines.

Ook het straalmiddel bespaar je niet. Restgrit in een gebruikte kast is meestal fijn gemalen en vervuild; dat stuift wel maar straalt nauwelijks. Reken op een verse zak bij de eerste klus.

En de veiligheid verandert niet mee. Zat er siliciumzand in, gooi dat weg en begin met glasparels of korund. Waarom gewoon zand wordt afgeraden legt het Arboportaal over kwartsstof uit.

Wanneer je beter nieuw koopt

Drie situaties waarin gebruikt kopen zelden loont. De eerste is een naamloze kast zonder typeplaatje: je kunt geen onderdelen bestellen en geen luchtverbruik opzoeken, dus je koopt iets wat je niet kunt onderhouden en niet kunt afstemmen op je compressor.

De tweede is een kast waarvan het venster beschadigd is. Folie lost dofheid op, maar een barst niet, en juist dat onderdeel is bij de meeste merken niet los te krijgen. De derde is een aanbod waarbij pistool, mondstukken of handschoenen ontbreken terwijl de vraagprijs dicht bij nieuw ligt. Reken dan door: een complete nieuwe instapkast begint rond de 117 euro en komt met alles erbij en met garantie.

Andersom is gebruikt juist sterk bij de grotere maten. Een tafelmodel van 175 of een staande kast van 220 liter kost nieuw een veelvoud van een instapmodel, terwijl de slijtdelen dezelfde zijn. Daar haal je met een goed gekozen tweedehands exemplaar het meeste voordeel.

Veelgemaakte fouten

De grootste is op prijs kopen zonder het model te kennen. Zonder merk en type kun je niet nagaan of onderdelen leverbaar zijn, en juist dat bepaalt of de kast over twee jaar nog bruikbaar is.

Fout twee is een kast met afzuiging kopen waarvan de motor niet is getest. Vraag om hem aan te zetten; een afzuiging die niet werkt maakt van een dure kast een gewone kast.

Fout drie is denken dat een industriemodel een buitenkansje is. Krachtstroom, honderden kilo's en een luchtbehoefte van 400 liter per minuut en meer maken hem thuis onbruikbaar, hoe laag de prijs ook is.

Fout vier is het transport vergeten. Een staande kast past niet in een gewone auto. Wat je rechten zijn bij een aankoop van een particulier tegenover een bedrijf, legt de Consumentenbond uit; bij particulieren is dat beduidend minder.

Ervaringen

• Lekkende afdichtingen en stof in de werkplaats zijn het vaakst genoemde probleem bij gebruikte kasten.
• Een te grof filter laat glasparels door; gebruikers vervangen dat door fijn gaas.
• Advertenties noemen zelf regelmatig een losse klep, een vies kijkglas of ontbrekende handschoenen.
• Wie van een kleine compressor naar ruim 400 liter per minuut ging, noemt dat het moment dat het werken werd.

chat-emoji Twijfel je over een advertentie? Vraag om een foto van het venster van binnenuit, met licht erachter.

Onderhandelen en meenemen

Ontbrekende onderdelen zijn het sterkste argument bij de prijs, en ze zijn makkelijk te onderbouwen: zoek de prijs van de handschoenen, de folie of het pistool op en trek die van de vraagprijs af. Verkopers weten zelf vaak niet wat die onderdelen kosten.

Neem bij het ophalen een zaklamp, een doek en zo mogelijk een tweede persoon mee. Een tafelmodel van 20 tot 35 kilo til je alleen, maar een kast van 110 liter met grit erin is zwaar en onhandig. Leeg de trechter voor je hem in de auto zet; los grit in een kofferbak is een ramp.

Vraag tot slot of de verkoper de handleiding of het typenummer heeft. Dat kleine papiertje bepaalt of je over twee jaar nog de juiste beschermfolie kunt bestellen.

Ook interessant

Wat een nieuwe kast en de bijbehorende opstelling kosten, staat in het overzicht van wat een straalcabine kost. Welke maat bij jouw werkstukken past lees je in de maatgids voor straalcabines.

Verder lezen

Wil je toch nieuw kopen, dan staan de modellen op een rij in de toplijst met straalcabines, van klein tafelmodel tot grote cabine met afzuiging.