Breimolen kopen: waar moet je op letten bij de keuze?

Door Ramon van Berkom

Wat je koopt als je een breimolen koopt

Een breimolen is een ronde machine met een vaste krans van haakjes, meestal tussen de 22 en 48 stuks. Je legt de wol over die haakjes, draait aan de slinger en de machine vormt rij na rij dezelfde steek. Het resultaat is een buis, of een plat vlak als je de molen op de platte stand zet. Zoek je de technische achtergrond van de steken die hierbij ontstaan, dan geeft de uitleg over breien een helder beeld van wat een tricotsteek precies is.

De namen die je tegenkomt verschillen per verkoper. Punnikmolen verwijst naar het ouderwetse punniken met een klosje, wat technisch hetzelfde principe is op kleine schaal. Cirkelbreimachine is de meest letterlijke omschrijving. Wie zoekt op knitting machine komt in Nederlandse webshops meestal bij precies dezelfde apparaten uit.

Wat je niet koopt is een machine die zelf patronen bedenkt of ingewikkelde steken maakt. Dat onderscheid is de kern van een goede aankoop. Wie zich daarop instelt, is meestal tevreden. Wie een soort mini-breifabriek verwacht, raakt teleurgesteld.

Waarom de juiste maat belangrijker is dan het merk

Beginners kijken vaak eerst naar de merknaam en pas daarna naar het aantal naalden. In de praktijk werkt het andersom. Het naaldaantal bepaalt letterlijk de omtrek van je werkstuk en daarmee wat je kunt maken. Koop je een molen van 22 naalden omdat die het goedkoopst is, dan kun je daar geen volwassen muts mee breien, hoe goed het merk ook is.

Een vuistregel die aardig klopt: 22 tot 24 naalden geven een buis van ongeveer 20 tot 25 centimeter omtrek, genoeg voor polswarmers, kinderformaat mutsen en smalle sjaals. Met 40 naalden kom je rond de 40 centimeter uit, de maat van een gewone volwassen muts. Met 48 naalden zit je op ongeveer 48 tot 50 centimeter, ruim genoeg voor een losse muts, een colsjaal of een brede sjaal. De precieze maten verschillen per model en per wolsoort, dus zie dit als richting en niet als exacte belofte.

Het aantal naalden zegt overigens niets over de fijnheid van het breisel. Dat wordt bepaald door de wol die je gebruikt, niet door de machine. Dikkere wol geeft een grover en steviger resultaat, dunnere wol een fijner en soepeler breisel, terwijl het aantal steken per rij gelijk blijft. Wie een strak resultaat wil, experimenteert dus met garen en niet met de molen.

Belangrijk detail: met een grote molen kun je smaller werk maken door een deel van de haakjes over te slaan of door plat te breien. Met een kleine molen kun je nooit breder dan de krans. Twijfel je, kies dan de grotere maat.

Hoe een breimolen in de praktijk werkt

Het opzetten kost de eerste keer wat tijd. Je rijgt de draad door de geleider, verdeelt de wol over de haakjes en draait dan rustig door. De machine telt de rijen bij met een klein telwerk, al melden gebruikers dat die teller bij snel draaien af en toe een rij overslaat. Bij projecten waar de lengte precies moet kloppen, tel je beter zelf mee.

Een simpele muts kost ongeveer twintig tot dertig minuten draaien, plus tijd voor het afhechten met een stopnaald. Dat is aanzienlijk sneller dan met de hand, waar je voor hetzelfde stuk al gauw een paar avonden bezig bent. De keerzijde is dat het resultaat altijd dezelfde structuur heeft, want de molen kent maar een steek.

Afwerken is het deel dat de meeste mensen onderschat. De buis die uit de molen komt is aan beide kanten open. Voor een muts trek je de bovenkant dicht met een draad door de laatste rij steken, wat met een stopnaald in een paar minuten gebeurt. Voor een sjaal laat je beide kanten open of zet je ze af. Reken op tien tot vijftien minuten handwerk per project, ook al deed de machine het breien zelf.

De machine klem je vast aan de tafelrand. Die klem houdt bij normaal gebruik prima, maar schiet los als je met kracht doordraait of aan de wol trekt. Een stevige tafel en rustig draaien lossen dat grotendeels op.

Past een breimolen bij jouw plannen?

Deze vraag scheelt de meeste teleurstelling. Ga bij jezelf na wat je concreet wilt maken in het komende jaar. Zijn dat mutsen voor het gezin, sjaals als cadeau, kussenhoezen of een dekentje van aan elkaar gezette lappen, dan is een molen een uitstekende koop en bespaar je er veel tijd mee.

Wil je daarentegen een trui met een pasvorm, een vest met knoopsluiting of sokken met een hiel, dan brengt een breimolen je niet waar je wilt zijn. Die werkstukken vragen om vormgeving die de machine niet beheerst. In dat geval is met de hand leren breien of een tweedehands vlakbreimachine zoeken de eerlijkere route, ook al kost dat meer tijd of geld.

Er is nog een tussenweg die vaak wordt vergeten: veel mensen gebruiken de molen voor het saaie rechttoe rechtaan werk en doen de afwerking met de hand. Je breit de buis machinaal en zet er handmatig een boord of rand aan. Zo combineer je de snelheid van de machine met een net resultaat.

Waar moet je op letten?

Naaldaantal: 22 tot 24 voor smal werk, 40 voor gewone mutsen, 48 voor de meeste vrijheid.

Rond en plat breien: kan de molen beide, of alleen buizen? Platte stand is handig voor lappen en dekentjes.

Stevigheid van slinger en klem: het onderdeel dat als eerste slijt bij goedkope modellen.

Telwerk: prettig voor lengte bijhouden, maar controleer of het betrouwbaar meetelt.

Geschikte garendikte: de meeste molens werken het beste met acrylwol van 5 tot 6 millimeter.

Meegeleverde toebehoren: startwol, stopnaald en een patronenboekje schelen een losse aankoop.

Reserveonderdelen: zijn losse haakjes of een nieuwe klem te bestellen, of is de molen bij defect afgeschreven?

Zo pak je het slim aan

Een paar aanpakken die kopers achteraf het vaakst noemen als tijdwinst:

• Begin met goedkope, gladde acrylwol om te oefenen. Dure merinowol verspil je liever niet aan je eerste drie pogingen.
• Draai gelijkmatig en niet te snel. Het overgrote deel van de vastlopers en overgeslagen steken komt door tempo, niet door de machine.
• Houd de wolspanning licht met je hand, zodat de draad niet slap hangt en ook niet strak trekt.
• Maak eerst een proeflapje van twintig rijen voordat je aan een echt project begint. Zo weet je hoe jouw wol zich gedraagt.
• Zet de molen op een stevige tafel en controleer de klem voor je begint.
• Koop meteen een tweede bol wol in dezelfde kleurpartij, want bijkopen later geeft vaak kleurverschil.

Wat kost een breimolen?

De prijzen lopen minder ver uiteen dan bij veel andere hobbyapparaten, wat het kiezen overzichtelijk maakt.

Onder de 35 euro vind je de kleine molens met 22 tot 24 naalden en de eenvoudigste sets. Prima om te ontdekken of het je ligt, met eenvoudige afwerking en beperkte breedte. Voor kinderen die willen meedoen is dit vaak genoeg.

Tussen de 35 en 60 euro zit het grootste deel van het aanbod: de 40 en 48 naalds molens, meestal inclusief wat wol en een e-book. Dit is voor de meeste kopers het verstandige segment, want je krijgt de bruikbare breedte zonder veel geld uit te geven.

Rond de 100 tot 130 euro kom je bij de steviger gebouwde machines, zoals de bekende Addi Express Kingsize. Je betaalt daar niet voor meer naalden maar voor bouwkwaliteit: gelijkmatiger draaien en langere levensduur. Dat loont als je vaker dan af en toe breit.

Tweedehands is een reele optie die weinig mensen overwegen. Op vraag- en aanbodsites staan regelmatig nauwelijks gebruikte molens voor de helft van de nieuwprijs, vaak van iemand die het na twee projecten heeft laten liggen. Controleer dan of alle haakjes recht staan en of de slinger soepel doordraait zonder te haperen.

Reken bij elk segment op terugkerende wolkosten van ongeveer 3 tot 6 euro per bol. Voor een gewone muts heb je meestal aan een tot twee bollen genoeg. Wil je weten waar je staat bij garantie of een defect kort na aankoop, dan legt de Consumentenbond je rechten bij een online aankoop helder uit.

Veelgemaakte fouten bij het kopen

De eerste en grootste misser is de verkeerde maat kiezen om een paar euro te besparen. Een molen van 24 naalden voor 28 euro lijkt aantrekkelijk tot je merkt dat er geen volwassen muts uit komt. Het prijsverschil met een 48 naalds model is vaak minder dan twintig euro.

De tweede fout is verwachten dat de machine patronen kan breien. Zoekopdrachten naar computergestuurde of volautomatische breimachines leiden bij veel mensen naar deze molens, terwijl dat een compleet ander soort apparaat is. Wie truien met kabels wil, zoekt in het tweedehandscircuit naar een vlakbreimachine en niet naar een molen van vijftig euro.

Fout drie is de wol. Dikke, pluizige of erg elastische wol blokkeert de haakjes en veroorzaakt vastlopers die op een defect lijken. Veel klachten over overslaande steken zijn in werkelijkheid een wolprobleem.

Een vierde misser is uitsluitend op sterren en aantallen beoordelingen afgaan. Veel van deze molens komen bij verschillende verkopers onder een andere merknaam uit dezelfde fabriek, dus een torenhoog aantal reviews zegt eerder iets over de verkoopvolumes dan over de kwaliteit. Kijk liever naar wat mensen concreet schrijven over overgeslagen steken en de stevigheid van de klem.

De laatste veelgemaakte fout is te snel opgeven. De eerste twee of drie projecten zijn oefening, ook voor mensen die met de hand goed kunnen breien. Wie daar doorheen komt, gebruikt de molen jarenlang.

Ervaringen

• Kopers noemen de snelheid het vaakst als grootste winst: een muts op een avond in plaats van een week.
• Terugkerende klacht is het overslaan van steken, meestal opgelost door rustiger draaien en dunnere wol.
• Ouders melden dat kinderen vanaf een jaar of acht goed meedoen, maar wel toezicht nodig hebben bij het opzetten.
• De klem aan de tafel wordt regelmatig genoemd als zwakste punt bij intensief gebruik.
• Wie na een jaar nog steeds breit, kiest bij vervanging vaker voor een steviger model dan voor hetzelfde instapmodel.

Wil je zien welke modellen deze punten het beste opvangen, bekijk dan onze toplijst met breimachines.

Ook interessant

Twijfel je nog tussen een goedkope instapmolen en een steviger machine, dan helpt het om de modellen naast elkaar te zien met prijs, naaldaantal en afwerking erbij. Dat overzicht staat op de toplijst met de beste breimachines. Daar vind je ook onze uitgebreide review van de Sentro Breimachine XL met 48 naalden, het model dat voor de meeste beginners de logische instap is.

Verder lezen

Losse gidsen over breien met de breimolen, de keuze tussen een breimolen en een vlakbreimachine en de vergelijking tussen de Sentro en de Addi Express volgen binnenkort op BesteReviews. Kom je er nu al niet uit, begin dan bij de toplijst met breimachines en werk van daaruit naar het model dat bij jouw projecten past.