Wat kun je maken met een breimachine? Projecten per naaldaantal

Door de redactie van Bestereviews.nl

Wat een breimolen eigenlijk doet

Elke breimolen maakt maar een steek, de tricotsteek, en levert die in twee vormen: een buis als je rond draait, een platte lap als je heen en terug draait. Dat klinkt beperkt, maar bijna alles wat je uit een winkel kent aan gebreide accessoires is een variatie op die twee vormen. Wie de techniek achter breien kent, herkent de tricotsteek meteen als de gladde V-steek van een gewone trui.

De vraag is daarom niet of iets kan, maar of het een buis of een lap is, en of je het met een naad of een paar handsteken afmaakt. Hieronder staat per project wat erbij komt kijken.

Mutsen: het logische eerste project

Een muts is een buis van vijftig tot zestig rijen die je aan de bovenkant dichttrekt met een draad door de laatste steken. Op een molen met 40 naalden past hij een gewone volwassene, op 48 naalden zit hij losser en kun je een omslag maken. Op 22 of 24 naalden kom je uit op baby- en peuterformaat.

Varianten zijn eenvoudig: een omslag door extra rijen te breien, een pompon op de kruin, of een dubbele muts door een extra lange buis te maken en die naar binnen te vouwen. Die laatste is dubbel zo warm en verbergt een minder nette bovenkant. Reken op twintig tot dertig minuten draaien en tien minuten afwerken.

Sjaals en colsjaals

Een colsjaal is de makkelijkste variant: een buis van tachtig tot honderdtwintig rijen op 48 naalden, beide uiteinden aan elkaar genaaid tot een ring. Omdat er geen begin of eind zichtbaar is, ziet hij er direct verzorgd uit.

Een gewone lange sjaal maak je op twee manieren. Als lange buis die je platdrukt, wat een dikke en warme sjaal oplevert die niet omkrult. Of als platte lap, dunner en soepeler, maar bewerkelijker omdat de molen bij elk keerpunt de draad moet oppakken. Voor een eerste sjaal is de buis de veiligste keuze.

Beenwarmers, polswarmers en sokken

Beenwarmers zijn smalle buizen op 22 tot 40 naalden, polswarmers op 22 of 24. Je breit een buis van de gewenste lengte, zet beide kanten af en klaar. Voor polswarmers laat je een opening voor de duim door een paar rijen plat te breien en daarna weer rond te gaan, wat even oefenen vraagt.

Sokken zijn een geval apart. Een buis met een dichtgetrokken teen werkt als bedsok of huissok, maar een echte hiel kun je op een molen niet vormen. Wie sokken met pasvorm wil, breit die alsnog met de hand of accepteert de buisvorm.

Kussenhoezen, dekentjes en knuffels

Een kussenhoes is een buis op 48 naalden die je aan een kant dichtnaait, over het binnenkussen schuift en aan de andere kant sluit. Een dekentje maak je uit vier tot acht platte lappen of platgedrukte buizen die je met een stopnaald aan elkaar zet; de naden maak je onzichtbaar door ze aan de achterkant te leggen.

Knuffels beginnen als buis die je vult en in vorm knijpt: een slang, een rups, een worm met kraaloogjes. Kinderen vinden dit vaak het leukste project, omdat het resultaat meteen een speelding is. Voor ingewikkelder figuren zoals een beer met losse poten kom je op handwerk uit.

Projecten per naaldaantal

Hoeveel tijd kost elk project?

Een muts is het snelst: twintig tot dertig minuten draaien en tien minuten afwerken. Een colsjaal van honderd rijen kost ongeveer drie kwartier, een lange sjaal als buis een uur, en een kussenhoes een half uur plus het dichtnaaien. Een dekentje uit vier lappen is een project van een paar avonden, vooral door het aan elkaar zetten.

Platte lappen duren langer dan hun omvang doet vermoeden, omdat je bij elk keerpunt even moet controleren of de draad is opgepakt. Reken voor een platte sjaal op het dubbele van een buis van dezelfde lengte. Wie met kinderen breit, doet er goed aan projecten te kiezen die binnen een zitting af zijn, zodat het resultaat direct zichtbaar is.

Het afwerken telt altijd mee. Bovenkant dichttrekken, draden wegwerken, uiteinden aan elkaar naaien: tien tot vijftien minuten per stuk, en bij een dekentje aanzienlijk meer. Wie dat inplant, houdt geen la vol halve buizen over.

Kleurwerk en variatie zonder andere steken

Omdat de molen maar een steek kent, komt alle variatie uit kleur en vorm. Strepen zijn het makkelijkst: je knipt de draad, knoopt een nieuwe kleur aan en draait door. Brede en smalle banden, een contrastrand onderaan een muts, of een colsjaal in twee helften geven veel verschil voor weinig moeite.

Verloopgaren doet het werk voor je: een bol die van kleur verschiet levert vanzelf een gestreept patroon op. Gemeleerd garen verbergt kleine onregelmatigheden, wat bij een eerste project prettig is. Dik en dun afwisselen kan beperkt, want te dik garen blokkeert de haakjes.

Vorm geeft de tweede laag variatie. Een extra lange buis voor een dubbele muts, een smalle buis als koord om een dekentje af te werken, of twee kleuren buizen in elkaar geschoven voor een dikke sjaal. Zo oogt tricotsteek alsnog gevarieerd, zonder dat de machine iets anders hoeft te doen.

Truien en vesten: wel, maar anders dan je denkt

Dit is waar de verwachting het vaakst botst. Een molen kan geen pasvorm breien: geen armsgat, geen hals, geen tailleering. Wat wel kan, is rechte panden breien en die met de hand aan elkaar zetten tot een rechte trui of een vest zonder sluiting. Het resultaat is een boxy model, meer een oversized sweater dan een gevormde trui.

De boorden brei je er met de hand aan, of je laat ze weg en accepteert een opgerolde rand. Wie dit een paar keer heeft gedaan, weet of het de moeite waard is. Voor gevormde kleding is een vlakbreimachine van Brother of Silver Reed het enige alternatief, en die koop je nieuw nauwelijks.

Waar moet je op letten?

Het naaldaantal bepaalt de maximale omtrek: smaller kan altijd, breder nooit.

Buisprojecten zijn makkelijk, platte lappen vragen oefening met het keren.

Alles wat vorm nodig heeft, zoals een hiel of een armsgat, kan niet op de molen.

Afwerken met een stopnaald hoort er altijd bij en kost tien tot vijftien minuten.

Gladde acrylwol van 5 tot 6 millimeter loopt het soepelst en voorkomt vastlopers.

Koop wol in een kleurpartij, want bijkopen geeft zichtbaar kleurverschil midden in een project.

Zo pak je het slim aan

Een paar gewoontes die het verschil maken tussen een la vol halve buizen en afgewerkte cadeaus:

• Begin met een muts en een colsjaal. Beide zijn buizen, beide lukken bijna altijd en je leert er alles van wat je later nodig hebt.
• Maak projecten in series. Drie mutsen achter elkaar gaan sneller dan drie mutsen op drie avonden, omdat je de spanning in de vingers houdt.
• Werk elk stuk direct af. Een onafgewerkte buis demotiveert, een afgewerkte muts motiveert.
• Probeer een platte lap pas na een paar buizen, en begin dan met een klein proeflapje.
• Houd een lijstje bij van rijen per project, want de volgende keer wil je precies dezelfde maat.

Wat kost het per project?

De machine zelf kost tussen de 35 en 135 euro, afhankelijk van naaldaantal en bouwkwaliteit. Daarna is wol de enige terugkerende kostenpost, meestal 3 tot 6 euro per bol van vijftig gram.

Een muts vraagt een tot twee bollen, een colsjaal twee tot drie, een lange sjaal drie tot vier, een kussenhoes twee tot drie en een klein dekentje uit vier lappen vijf tot acht bollen. Een knuffelslang kost een bol plus vulling. Voor een cadeau zit je dus meestal tussen de vijf en vijftien euro aan materiaal, wat de molen bij regelmatig gebruik snel terugverdient.

Bij een defect kort na aankoop is het goed te weten waar je staat; de Consumentenbond legt de regels voor garantie en retourneren bij een online aankoop helder uit.

Veelgemaakte fouten

De eerste fout is beginnen met een platte lap omdat een sjaal zo makkelijk lijkt. Juist het keren is het lastigste wat de molen doet. Begin met buizen.

De tweede is een trui met pasvorm verwachten. Wie dat wil, is beter af met de hand of met een vlakbreimachine, en wie dat vooraf weet, is tevreden met een rechte oversized trui.

De derde is te dikke of pluizige wol. Die blokkeert de haakjes en veroorzaakt gevallen steken die op een defect lijken. Dunne gladde acryl lost dat op.

De laatste is maatwerk overslaan. Een muts op 48 naalden valt losser dan op 40; meet tussendoor tegen je hoofd in plaats van blind op rijen te vertrouwen.

Van cadeau tot verkoop

Veel mensen kopen een molen voor cadeaus, en daar is hij goed in: een muts per avond, in de kleur van de ontvanger, met een pompon erop. Wie het verder wil trekken, verkoopt mutsen en colsjaals op markten of online. Reken dan op een materiaalprijs van vijf tot tien euro per stuk en een uur werk inclusief afwerken, en houd de maten per project vast zodat elke muts hetzelfde uitvalt.

Ervaringen

• Gebruikers noemen mutsen en colsjaals het vaakst als projecten die meteen lukken, en platte lappen als het onderdeel dat oefening vraagt.
• Ouders melden dat kinderen vooral knuffelslangen en kleine mutsen leuk vinden omdat het resultaat direct bruikbaar is.
• Terugkerende klacht is het overslaan van steken bij te dikke of pluizige wol, meestal opgelost door op dunner acryl over te stappen.
• Wie een trui maakte, beschrijft het resultaat als rechttoe rechtaan en warm, niet als een gevormd kledingstuk.
• Veel mensen houden een vaste maat aan: dezelfde rijen voor dezelfde muts, zodat cadeaus gelijk uitvallen.

Ook interessant

Welke molen bij deze projecten past, staat op de toplijst met de beste breimachines. Voor de meeste van deze projecten volstaat een brede instapmolen zoals de Sentro Breimachine XL; wie vaker en groter werkt, kijkt naar de steviger gebouwde Addi Express Kingsize.

Begin je net, dan loopt onze gids voor beginners op de breimolen het eerste project stap voor stap door. Wil je als compleet pakket starten, dan bekijken we in de review van de Outfy Sentro set met wol en e-book wat je daar werkelijk voor krijgt.

Verder lezen

Twijfel je nog over naaldaantal of afwerking, dan behandelt de koopgids over een breimolen kopen die keuze punt voor punt. De steviger gebouwde Addi Express Kingsize bekeken we apart, vooral voor wie dekentjes en platte lappen wil maken.